Điện thoại CSKH: 19008082 - 0886.234.222

CHẤT LƯỢNG HÀNG ĐẦU - PHÁT TRIỂN CHUYÊN SÂU - NÂNG TẦM CAO MỚI

Thời gian làm việc: Khám bệnh: 7h-16h (Thứ 2-Thứ 6), 7h-12h (Sáng thứ 7), trừ nghỉ lễ ----- Tiếp nhận cấp cứu và điều trị nội trú 24/7, kể cả nghỉ lễ

CHẤT LƯỢNG HÀNG ĐẦU - PHÁT TRIỂN CHUYÊN SÂU - NÂNG TẦM CAO MỚI

Thời gian làm việc: Khám bệnh: 7h-16h (Thứ 2-Thứ 6), 7h-12h (Sáng thứ 7), trừ nghỉ lễ

Tiếp nhận cấp cứu và điều trị nội trú 24/7, kể cả nghỉ lễ

Đặt lịch khám Tư vấn Ghép tạng

Phác đồ chẩn đoán và điều trị hạ calci máu

PHÁC ĐỒ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ HẠ CALCI MÁU

Ths.Bs. Lê Đình Sáng – Khoa Nội tiết

1. Đại cương

1.1. Định nghĩa

Hạ calci máu là tình trạng nồng độ calci toàn phần trong máu < 8.5 mg/dL (2.12 mmol/L) hoặc calci ion hóa < 4.5 mg/dL (1.12 mmol/L).

1.2. Phân loại

Hạ calci máu cấp tính: xuất hiện trong vòng vài ngày
Hạ calci máu mạn tính: kéo dài trên 4 tuần

2. Nguyên nhân

2.1. Nguyên nhân thường gặp

Suy cận giáp:
- Sau phẫu thuật tuyến giáp hoặc cận giáp
- Tự miễn
- Di truyền
Thiếu vitamin D:
- Dinh dưỡng
- Giảm hấp thu
- Giảm tổng hợp tại da
Kháng vitamin D
Hội chứng “hungry bone” sau phẫu thuật cường cận giáp
Hạ magiê máu nặng
Thuốc: bisphosphonates, denosumab, cinacalcet

2.2. Nguyên nhân khác

Bệnh thận mạn
Giả hạ calci máu (hạ albumin máu)
Pancreatitis cấp
Hội chứng ly giải u
Nhiễm độc florua

3. Chẩn đoán

3.1. Lâm sàng

Triệu chứng thần kinh cơ:
- Dấu hiệu Chvostek và Trousseau dương tính
- Tê bì đầu chi, quanh miệng
- Co giật, tetany
Triệu chứng tim mạch:
- Kéo dài QT, loạn nhịp tim
- Suy tim
Triệu chứng tâm thần: lo âu, trầm cảm

3.2. Cận lâm sàng

Xét nghiệm máu:
- Calci toàn phần và calci ion hóa
- Phospho, Magiê
- PTH
- 25-OH vitamin D
- Creatinine, Albumin
Nước tiểu 24 giờ: Calci, Creatinine
Điện tâm đồ: kéo dài QT, rối loạn nhịp
X-quang sọ: vôi hóa hạch nền (trong suy cận giáp mạn tính)

3.3. Chẩn đoán xác định

Calci toàn phần < 8.5 mg/dL hoặc calci ion hóa < 4.5 mg/dL
Có thể kèm theo các triệu chứng lâm sàng

3.4. Chẩn đoán nguyên nhân

Dựa vào bệnh sử, triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm

4. Điều trị

4.1. Nguyên tắc điều trị

Điều trị cấp cứu nếu có triệu chứng nặng
Điều trị nguyên nhân
Bổ sung calci và vitamin D

4.2. Điều trị cụ thể

4.2.1. Điều trị cấp cứu

Chỉ định:
- Có triệu chứng nặng (co giật, tetany, loạn nhịp tim)
- Calci ion hóa < 3.2 mg/dL (0.8 mmol/L)
Phương pháp:
- Calci gluconate 10% 10-20 mL tiêm tĩnh mạch chậm trong 10 phút
- Sau đó truyền tĩnh mạch liên tục 0.5-1.5 mg/kg/giờ
- Theo dõi calci máu mỗi 4-6 giờ

4.2.2. Điều trị duy trì

Calci uống:
- Calci carbonate 1000-2000 mg/ngày, chia 2-3 lần
- Calci citrate nếu dùng thuốc ức chế bơm proton
Vitamin D:
- Cholecalciferol (D3) 1000-2000 IU/ngày
- Calcitriol 0.25-1 µg/ngày trong suy cận giáp

4.2.3. Điều trị nguyên nhân

Suy cận giáp: hormone tuyến cận giáp tái tổ hợp
Thiếu vitamin D: bổ sung vitamin D liều cao
Hạ magiê máu: bổ sung magiê
Ngừng thuốc gây hạ calci nếu có thể

4.3. Theo dõi và điều chỉnh điều trị

Mục tiêu: duy trì calci máu ở giới hạn thấp của bình thường
Theo dõi calci, phospho, 25-OH vitamin D, PTH định kỳ
Theo dõi calci niệu 24 giờ để tránh tăng calci niệu

5. Biến chứng

Cấp tính: co giật, loạn nhịp tim, suy hô hấp
Mạn tính: đục thủy tinh thể, vôi hóa mô mềm, rối loạn tâm thần

6. Phòng ngừa

Bổ sung calci và vitamin D sau phẫu thuật tuyến giáp, cận giáp
Điều chỉnh rối loạn điện giải (đặc biệt là magiê) kịp thời
Bổ sung vitamin D cho nhóm nguy cơ cao

7. Tiên lượng

Phụ thuộc vào nguyên nhân và thời gian phát hiện, điều trị
Đa số các trường hợp có tiên lượng tốt nếu được điều trị kịp thời và đúng cách

8. Tài liệu tham khảo

Fong J, Khan A. (2012). Hypocalcemia: updates in diagnosis and management for primary care. Can Fam Physician, 58(2), 158-162.
Schafer AL, Shoback DM. (2016). Hypocalcemia: Diagnosis and Treatment. [Updated 2016 Jan 3]. In: Feingold KR, et al., editors. Endotext [Internet]. South Dartmouth (MA): MDText.com, Inc.
Bilezikian JP, et al. (2016). Hypoparathyroidism in the adult: epidemiology, diagnosis, pathophysiology, target-organ involvement, treatment, and challenges for future research. J Bone Miner Res, 26(10), 2317-2337.