Xơ gan là một bệnh lý khá phổi biến ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Bệnh để lại nhiều biến chứng nặng nề và tỷ lệ tử vong cao dù điều kiện y học ngày càng phát triển. Cùng với đó chế độ dinh dưỡng phù hợp cũng làm giảm tình trạng nặng và các biến chứng của xơ gan.

1. Xơ gan còn bù

Ở những bênh nhân này chức năng gan vẫn còn mặc dù bị yếu dần nhưng về lâu dài để tránh suy dinh dưỡng vẫn nên duy trì chế độ ăn hợp lý gần như bình thường đầy đủ các thành phần đạm, đường, mỡ, vitamin và khoáng chất, tránh kiêng quá mức cần thiết. Đồng thời, chia nhỏ bữa ăn để tạo sự ngon miệng và thay đổi các loại thức ăn cho đa dạng.

• Protid: Nên dùng các loại đạm có giá trị sinh học cao, đạm quý, ít béo như: Thịt lợn nạc, gà nạc, cá nạc, trứng, sữa bột tách bơ. Đặc biệt là các loại đỗ và chế phẩm từ đậu đỗ.
• Giảm chất béo: Người bệnh gan cần giảm các chất béo động vật, hạn chế ăn các món rán. Nên dung dầu thực vật, bơ.
• Glucid: tăng cường chất bột, đường dễ hấp thu như gạo, khoai củ, đường glucose, mật ong, các loại quả ngọt. Tránh các loại bánh kẹo nhiều bơ, sữa béo, mứt, nước ngọt.
• Tăng cường các loại rau xanh và quả chín: mỗi ngày cần cung cấp đủ 300 – 400g rau xanh và 200g quả chin: nên chọn các loại lá xanh đậm như rau ngót, rau muống, rau cải, rau dền, cà rốt, cà chua, bí đỏ, giá đỗ, các loại quả như cam, quýt, xoài, đu đủ chin…
• Bổ sung đầy đủ nước: 1,5 – 2l/ngày.

2. Chế độ ăn cho bệnh xơ gan mất bù (phù, cổ chướng)

• Biến chứng nặng nề của xơ gan ở giai đoạn mất bù chính là hôn mê gan. Cơ chế chính là do tăng đạm trong chế độ ăn, do đó người bệnh cần hạn chế các loại thức ăn có nhiều đạm. Cảnh giác với táo bón ở bệnh nhân xơ gan mất bù vì có thể gây hậu quả nặng nề với hội chứng não – gan.
• Về nguyên tắc và mục đích giống chế độ ăn của xơ gan còn bù, nhưng cần chú ý một vài điểm sau: giảm lượng đạm, tang đạm quý (có acid amin phân nhánh), bệnh nhân nên sử dụng đạm trắng (gan, cá, tôm), giảm muối, tang chất xơ trong rau xanh, trái cây hay chất xơ thô để nhuận tràng sao cho đi ngoài 2 – 3 lần/ngày, ăn nhiều rau xanh, trái cây. Đảm bảo lượng nước uống 1 – 2 l/ngày, nên dung các thức uống, đồ ăn có tính lợi mật, nhuận gan như lá trà xanh, lá cây nhọ nồi nhân trần, actiso….