Ths.Bs. Nguyễn Đình Đức

Khoa Phẫu thuật thần kinh – cột sống, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An

Gãy xương do loãng xương thường rất hay gặp ở người cao tuổi. Một trong các biến chứng của loãng xương là gãy lún đốt sống và gãy cổ xương đùi. Các gãy xương này thường xuất phát từ tai nạn trong sinh hoạt hàng ngày.

Trước đây khi một bệnh nhân bị gãy lún đốt sống do loãng xương thì thường được chỉ định điều trị bảo tồn, dùng thuốc nằm nghỉ ngơi tại giường khoảng 6 -8 tuần, dùng nẹp lưng và chờ đốt sống liền xương trở lại. Bệnh nhân phải chịu đựng cơn đau kéo dài, phải nằm lâu tại giường dẫn đến các biến chứng như : loét , viêm phổi hay nhiễm trùng đường tiểu…

                    Hình ảnh gãy lún đốt sống trên phim Xquang và phim MRI

Nhờ các tiến bộ của khoa học kỹ thuật áp dụng trong lĩnh vực y tế, hiện nay đã có phương pháp điều trị hiệu quả gãy lún xương đốt sống do loãng xương, đó là kỹ thuật “ bơm xi măng tạo hình thân đốt sống qua da”

1. Bơm xi măng tạo hình thân đốt sống là gì?

Là một kỹ thuật sử dụng các thiết bị định vị đốt sống, các loại kim và hệ thống bơm để đưa  “ xi măng sinh học “ vào thân đốt sống bị gãy lún giúp :

• Giảm đau
• Phục hồi một phần hoặc toàn bộ độ cao đốt sống bị lún
• Hàn gắn các vết nứt gãy trong thân đốt sống
• Bù đắp vào các khoang rỗng trong thân đốt sống do u di căn hay u mạch máu gây ra

2. Xi măng sinh học là gì ?

Là một hợp chất đông cứng nhanh có tên PolyMethyl MethAcrylate (PMMA) khi bơm vào thân đốt sống trong khoảng 15 phút. Hợp chất này được chế tạo theo tiêu chuẩn dùng được  trong y tế nên tuyệt đối an toàn và rất hiếm khi gây phản ứng với cơ thể

3. Bơm xi măng tạo hình thân đốt sống cho ai?

• Bệnh nhân bị gãy lún đốt sống cấp tính ( thường trong vòng 4 tháng sau khi bị gãy lún), bị loãng xương
• Bệnh nhân có u máu thân đốt sống gây đau
• Bệnh nhân bị u di căn thân đốt sống

4. Ai bị gãy lún thân đốt sống mà không bơm được xi măng?

• Gãy lún xương mà không đau chút nào
• Xương đốt sống bị gãy lún đang bị viêm nhiễm
• Rối loạn đông máu
• Dị ứng với xi măng hoặc các chất trong thành phần xi măng
• Gãy xương gây tổn thương ống sống và bệnh lý tủy hoặc rễ thần kinh thứ phát
• Đốt sống gãy nát, có mảnh xương chèn vào ống sống
• Đang có nhiễm trùng toàn thân

5. Thời gian bơm xi măng hết bao lâu?

• Tuỳ theo số lượng đốt sống cần bơm
• Tuỳ theo hệ thống bơm được sử dụng
• Tuỳ theo kinh nghiệm và kỹ năng của bác sĩ
• Thời gian giao động từ 20 tới 120 phút

  Hình ảnh XQ thẳng nghiêng sau bơm xi măng

6. Ưu điểm của bơm xi măng tạo hình thân đốt sống là gì?

• Bệnh nhân thường được tê tại chỗ không cần gây mê khi bơm xi măng nên nguy cơ tai biến do gây mê là không có
• Toàn bộ quá trình bơm xi măng được giám sát trên hệ thống máy C-arm nên bác sĩ có thể kiểm soát được dòng chảy của xi măng giúp tăng hiệu quả điều trị và an toàn cho bệnh nhân
• Sau bơm xi măng 2h sau có thể ngồi dậy đi lại bình thường
• Ra viện 01 ngày sau khi bơm xi măng
• Lưng đỡ đau nhiều sau khi bơm xi măng

7. Phải làm gì sau khi bơm xi măng?

• Cần được điều trị loãng xương theo đúng liệu trình. Theo thống kê có tới 20% bệnh nhân bị gãy lún các đốt sống khác nếu không được điều trị loãng xương
• Giữ an toàn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày, tránh bị té ngã