Tế bào T có khả năng ngăn ngừa hoàn toàn nhiễm virus cấp tính: Hướng mới trong phát triển vaccine

Nguồn: Duke-NUS Medical School (Cập nhật ngày 10/1/2025)

Tóm tắt nghiên cứu

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra rằng tế bào T – một loại tế bào bạch cầu có khả năng tiêu diệt mầm bệnh – có thể ngăn ngừa hoàn toàn nhiễm virus ở mức độ trước đây chỉ được cho là có thể thực hiện được nhờ kháng thể trung hòa. Phát hiện này làm thay đổi hiểu biết của chúng ta về cách hệ miễn dịch hoạt động, mở ra hướng đi mới trong thiết kế vaccine hiệu quả hơn.

Chi tiết nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học từ Trường Y Duke-NUS và Bệnh viện Đa khoa Singapore trên 33 tình nguyện viên khỏe mạnh từ 21-45 tuổi. Phương pháp nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận tiêm chủng chéo:

• Tiêm vaccine sốt vàng sống giảm độc lực
• Sau 28 ngày, tiếp tục tiêm virus viêm não Nhật Bản đã làm yếu, và ngược lại

Các chủng virus được làm yếu không gây bệnh nhưng đủ để tạo ra triệu chứng nhẹ và virus có thể đo lường được trong máu, cũng như tạo ra đáp ứng miễn dịch cần thiết cho việc bảo vệ.

Kết quả đột phá

• Tế bào T từ vaccine sốt vàng kiểm soát được nhiễm virus vaccine viêm não Nhật Bản, làm giảm cả tải lượng virus và kháng thể được tạo ra
• Khi hiện diện ở nồng độ đủ cao sau tiêm chủng, tế bào T kiểm soát nhiễm virus ở mức không phát hiện được ở 15% người tham gia nghiên cứu
• Phát hiện này thách thức quan điểm truyền thống cho rằng kháng thể là yếu tố tuyệt đối cần thiết để bảo vệ chống lại nhiễm virus cấp tính

Ý nghĩa của nghiên cứu

1. Thay đổi cách tiếp cận trong phát triển vaccine:

• Cần tích hợp cả đáp ứng kháng thể và tế bào T
• Phải bổ sung các thành phần virus mà tế bào T nhận biết và phản ứng

2. Tác động đến chính sách y tế công cộng:

• Đánh giá lại miễn dịch cộng đồng dựa trên cả tế bào T và kháng thể
• Xem xét lại liều lượng và tần suất tiêm vaccine

3. Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tìm hiểu tại sao một số người có đáp ứng tế bào T mạnh hơn với vaccine
• Phát triển vaccine hiệu quả hơn cho các bệnh virus không có thuốc điều trị

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Microbiology, 2025.

Trích dẫn: Kalimuddin S., Tham C.Y.L., Chan Y.F.Z., et al. Vaccine-induced T cell responses control Orthoflavivirus challenge infection without neutralizing antibodies in humans. Nature Microbiology, 2025; DOI: 10.1038/s41564-024-01903-7

Nguồn: Duke-NUS Medical School. “T cells’ capability to fully prevent acute viral infections opens new avenues for vaccine development.” ScienceDaily. 

Bs Lê Đình Sáng, Biên Dịch