I. Mục tiêu chăm sóc

– Giúp bệnh nhân phục hồi vận động và cảm giác.

– Duy trì tư thế đúng, tránh biến chứng liệt hoặc tổn thương tủy thêm.

– Phòng ngừa loét tì đè, nhiễm trùng.

– Hỗ trợ tâm lý và nâng cao chất lượng cuộc sống.

II. Nguyên tắc chung

– Tuyệt đối không xoay, bẻ, kéo cổ bệnh nhân.

– Duy trì cổ cố định đúng tư thế (nẹp cổ, đai cổ hoặc giường cứng).

– Luôn nâng đỡ đầu – cổ – thân trên cùng một trục khi di chuyển.

III. Dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám ngay

– Tê bì lan rộng hoặc yếu liệt tay chân tăng lên.

– Khó thở, khó nuốt, khàn tiếng đột ngột.

– Đau cổ dữ dội hơn.

– Rối loạn đại tiểu tiện (bí tiểu, tiểu không tự chủ).

– Loét sâu, nhiễm trùng vết thương.

IV. Cách chăm sóc tại nhà

1. Chăm sóc vận động và tư thế

– Duy trì nẹp cổ hoặc dụng cụ cố định theo chỉ định bác sĩ.

– Nằm trên giường phẳng, đệm cứng.

– Tư thế nằm ngửa: kê gối mỏng dưới đầu, giữ thẳng trục đầu – cổ – thân.

– Khi trở mình: ít nhất 2 người cùng nâng bệnh nhân, giữ đầu – cổ – thân thẳng.

– Tập vận động thụ động chi dưới, chi trên nếu không chống chỉ định.

– Tập thở sâu, ho chủ động để phòng viêm phổi.

2. Phòng loét tì đè

– Thay đổi tư thế 2 giờ/lần (nếu cho phép).

– Xoa bóp nhẹ nhàng vùng vai, lưng, mông.

– Giữ da sạch và khô.

– Dùng đệm chống loét nếu cần.

3. Chăm sóc dinh dưỡng

– Ăn đầy đủ dinh dưỡng: đủ đạm, vitamin, canxi.

– Uống đủ nước, tránh táo bón.

– Nếu có nuôi ăn qua sonde: đảm bảo vệ sinh tuyệt đối, cho ăn từ từ.

4. Chăm sóc tinh thần

– Thường xuyên động viên, trò chuyện.

– Tạo không khí thoải mái, tránh lo lắng.

– Cho nghe nhạc, xem hình ảnh tích cực.

5. Tuân thủ điều trị

– Uống thuốc đúng chỉ định.

– Tái khám định kỳ hoặc ngay khi có triệu chứng bất thường.

– Thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ phục hồi chức năng.

6. Hỗ trợ người chăm sóc

 – Đảm bảo người chăm sóc biết kỹ thuật di chuyển an toàn.

– Luân phiên người chăm để tránh mệt mỏi kiệt sức.

– Có thể liên hệ dịch vụ chăm sóc tại nhà nếu cần.

Lưu ý quan trọng:

– Mọi thao tác di chuyển đều phải giữ cổ – thân thẳng hàng.

– Không tự ý tháo nẹp cổ khi chưa được bác sĩ đồng ý.