1. Bệnh nấm huyết là gì?

Nấm huyết (nhiễm nấm máu, nhiễm nấm xâm lấn) là tình trạng các loại nấm xâm nhập vào máu và lan rộng trong cơ thể, gây nhiễm trùng toàn thân. Đây là một bệnh lý nguy hiểm, diễn tiến nhanh, nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể đe dọa tính mạng người bệnh.

Khác với các bệnh nấm ngoài da hay nấm niêm mạc thường gặp, nấm huyết xảy ra khi hệ miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện cho nấm tấn công vào các cơ quan quan trọng như phổi, tim, gan, thận, não… Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền hoặc đang điều trị dài ngày tại cơ sở y tế.

2. Nguyên nhân gây bệnh nấm huyết

Bệnh nấm huyết do nhiều loại nấm gây ra, thường gặp nhất là:

– Candida.

– Aspergillus.

– Cryptococcus và một số loại nấm khác.

Các loại nấm này có thể xâm nhập vào cơ thể qua:

– Đường hô hấp.

– Đường tiêu hóa.

– Vết thương hở.

– Các thủ thuật y tế xâm lấn như đặt catheter tĩnh mạch, truyền dịch kéo dài, phẫu thuật…

Ở người khỏe mạnh, hệ miễn dịch có thể kiểm soát được nấm. Tuy nhiên, khi sức đề kháng suy giảm, nấm sẽ phát triển mạnh và xâm nhập vào máu.

3. Những đối tượng có nguy cơ cao mắc nấm huyết

Nấm huyết thường gặp ở những người có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ sau:

– Người mắc bệnh mạn tính: đái tháo đường, suy thận, xơ gan, ung thư.

– Người suy giảm miễn dịch, HIV/AIDS.

– Người đang điều trị hóa chất, xạ trị.

– Người sử dụng kháng sinh phổ rộng hoặc corticoid kéo dài.

– Người nằm hồi sức tích cực, thở máy, đặt ống thông, catheter lâu ngày.

– Người cao tuổi, trẻ sơ sinh, trẻ sinh non.

– Việc nhận diện sớm các nhóm nguy cơ giúp phòng bệnh và phát hiện kịp thời nấm huyết.

4. Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nấm huyết

Triệu chứng của nấm huyết thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với nhiễm khuẩn huyết hoặc các bệnh lý khác, bao gồm:

– Sốt kéo dài, sốt cao hoặc hạ thân nhiệt.

– Mệt mỏi, chán ăn.

– Khó thở, ho.

– Rối loạn ý thức, lơ mơ.

– Đau bụng, buồn nôn.

– Tiểu ít, phù, vàng da (khi tổn thương các cơ quan).

Đặc biệt, ở người đang điều trị tại bệnh viện, sốt không đáp ứng với kháng sinh là dấu hiệu cần nghĩ tới nhiễm nấm huyết.

5. Mức độ nguy hiểm của bệnh nấm huyết

Nấm huyết là bệnh lý có tỷ lệ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Nấm có thể gây:

– Suy đa cơ quan.

– Nhiễm trùng huyết nặng.

– Tổn thương vĩnh viễn các cơ quan.

– Kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí điều trị.

Điều trị nấm huyết thường phức tạp, cần sử dụng thuốc kháng nấm đặc hiệu trong thời gian dài, theo dõi sát và phối hợp nhiều chuyên khoa.

6. Chẩn đoán và điều trị nấm huyết

Việc chẩn đoán nấm huyết cần dựa vào:

– Thăm khám lâm sàng.

– Xét nghiệm máu, cấy máu tìm nấm.

– Các xét nghiệm chuyên sâu và chẩn đoán hình ảnh.

Điều trị nấm huyết phải được thực hiện tại cơ sở y tế, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc. Người bệnh cần:

– Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ.

– Dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian.

– Theo dõi chặt chẽ các biến chứng.

7. Phòng ngừa bệnh nấm huyết – trách nhiệm của mỗi người

Để phòng ngừa nấm huyết, người dân cần:

– Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống.

– Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường.

– Không tự ý sử dụng kháng sinh, corticoid kéo dài.

– Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế khi điều trị nội trú.

– Thông báo ngay cho bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài, mệt mỏi nhiều.

Phòng bệnh luôn là biện pháp hiệu quả và an toàn nhất. Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An luôn chú trọng công tác phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm, trong đó có bệnh nấm huyết. Chúng tôi khuyến cáo người dân:

– Không chủ quan với các dấu hiệu nhiễm trùng kéo dài.

– Chủ động thăm khám sớm khi có nghi ngờ.

– Hợp tác chặt chẽ với nhân viên y tế trong quá trình điều trị.

Phát hiện sớm – điều trị kịp thời là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe và tính mạng trước bệnh nấm huyết. Hãy chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh.