Xét nghiệm số lượng tiểu cầu (PLT) đo lượng tiểu cầu trong máu, giúp đánh giá khả năng đông máu, chẩn đoán các bệnh về máu, nhiễm trùng, rối loạn đông máu, và theo dõi điều trị.

1. Chỉ số PLT là gì?

Chỉ số PLT (Platelet) là chỉ số đếm số lượng tiểu cầu trong máu. Tiểu cầu đóng vai trò chính trong giai đoạn cầm máu ban đầu của quá trình cầm đông máu. Khi thành mạch bị tổn thương, tiểu cầu tập trung tại vết thương, hoạt hóa, phóng thích chất trong các hạt chức năng và biến đổi hình dạng để kết dính lại với nhau, tạo thành nút tiểu cầu ngăn chặn quá trình máu thoát ra khỏi lòng mạch.

Trong tiểu cầu còn chứa các yếu tố kích thích như yếu tố kích thích tăng trưởng (PDGF) kích thích tăng sinh, sửa chữa tế bào, kích thích tăng sản xuất collagen; yếu tố kích thích tăng trưởng biểu mô (EGF) kích thích tăng trưởng các tế bào biểu mô, hàn gắn, sửa chữa tổn thương. Ngoài ra còn có yếu tố kích thích tăng trưởng nội mạc mạch máu (VEGF), TGF-β …

2. Cần xét nghiệm PLT khi nào?

• Xét nghiệm đếm số lượng tiểu cầu được dùng trong khám, chẩn đoán bệnh và dùng trong việc đánh giá quá trình điều trị bệnh. Xét nghiệm này được chỉ định cho những trường hợp sau:
• Người có dấu bị chảy máu bất thường mà không rõ nguyên nhân.
• Trên người thường xuyên có những vết bầm tím trên cơ thể mà không biết nguyên nhân từ đâu.
• Các vết thương nhỏ chảy máu không ngừng và rất khó cầm được máu.
• Người bị xuất hiện dạ dày hoặc xuất huyết mạn tính.
• Người mắc các bệnh như: u tủy xương, lupus, ung thư máu,… cần xét nghiệm PLT để đánh giá quá trình điều trị bệnh.
• Các trường hợp bệnh nhân mắc bệnh sốt xuất huyết cần theo dõi tiểu cầu hàng ngày.

3. Ý nghĩa của xét nghiệm PLT

Việc tăng, giảm số lượng và/hoặc chất lượng tiểu cầu đều có thể là những biểu hiện bệnh lý khác nhau.

• Tăng số lượng tiểu cầu

• Nguyên nhân chỉ số PLT tăng:
• Tiên phát: Là bệnh lý hiếm gặp với tình trạng tăng tiểu cầu không rõ nguyên nhân các dấu hiệu như: Yếu, đau đầu, dị cảm đầu chi, chảy máu, lách to, và hồng ban với thiếu máu cục bộ. Chẩn đoán dựa trên số lượng tiểu cầu > 450 G/L kéo dài, không có xơ tủy hoặc nhiễm sắc thể Philadelphia (hoặc BCR-ABL).
• Thứ phát: So với tăng tiểu cầu tiên phát thì tăng tiểu cầu thứ phát phổ biến hơn. Nguyên nhân có thể là do nhiễm trùng hoặc viêm hay do một số bệnh ung thư, cũng có thể là do phản ứng với một số loại thuốc.
  • Giảm số lượng tiểu cầu
• Nguyên nhân chỉ số PLT giảm:
• Không đủ tiểu cầu được tạo ra trong tủy xương.
• Tiểu cầu đang bị phá hủy trong máu.
• Tiểu cầu đang bị phá hủy ở lá lách hoặc gan.
• Trong đó, một số nguyên nhân phổ biến hơn là:
• Phương pháp điều trị ung thư, chẳng hạn như hóa trị hoặc xạ trị.
• Đang sử dụng thuốc chống đông, kháng sinh (vancomycin..), thuốc điều trị sốt rét, thuốc chống động kinh.
• Rối loạn tự miễn dịch , trong đó hệ thống miễn dịch tấn công nhầm và phá hủy các mô cơ thể khỏe mạnh, chẳng hạn như tiểu cầu.
• Biểu hiện rất đa dạng thành từng mảng, đám, có thể chảy máu tự nhiên hoặc chảy máu kéo dài ở vết thương. Vị trí chảy máu đa dạng, có thể gặp ở bất cứ đâu, nhưng gặp nhiều ở vùng mặt ngoài cơ thể, nơi dễ bị va chạm. Có thể chảy máu cam, chảy máu chân răng tự nhiên hoặc khi đánh răng. Cơ thể luôn ở trong trạng thái mệt mỏi, ở phụ nữ, thời kỳ kinh nguyệt sẽ kéo dài hơn. Một số trường hợp nặng có có máu trong nước tiểu, phân. Nhiều trường hợp xuất võng mạc gây mù lòa, huyết nội tạng, xuất huyết não nếu không được cứu chữa kịp thời có thể dẫn tới tử vong.

Tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, chỉ số tiểu cầu (PLT) được phân tích trên hệ thống Sysmex XN-9100 hiện đại. Công nghệ đo tổng trở giúp quy trình xét nghiệm trở nên nhanh chóng, chính xác, hỗ trợ đắc lực cho công tác điều trị.

Để đặt lịch khám và tư vấn vui lòng liên hệ:

BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ ĐA KHOA NGHỆ AN
Chất lượng hàng đầu – Phát triển chuyên sâu – Nâng tầm cao mới
Địa chỉ: Km5, Đại lộ Lê Nin, TP Vinh, Nghệ An
Website: www.bvnghean.vn
Facebook:/bvhndknghean
TỔNG ĐÀI CSKH + ĐẶT LỊCH KHÁM: 1900.8082 – 0886.234.222, Thời gian đặt lịch khám từ Thứ 2 đến Thứ 6