Bệnh Chiari là dị tật bẩm sinh hoặc mắc phải khi một phần mô tiểu não tụt xuống ống sống cổ, gây chèn ép tủy sống và rối loạn lưu thông dịch não tủy. Đây là bệnh lý thần kinh phức tạp nhưng có thể điều trị hiệu quả nhờ các kỹ thuật phẫu thuật hiện đại.

1. Bệnh Chiari là gì?

Bệnh Chiari (Chiari Malformation) là tình trạng tiểu não hoặc thân não bị tụt xuống dưới lỗ chẩm lớn, dẫn đến:

– Chèn ép tủy sống hoặc thân não.

– Ảnh hưởng lưu thông dịch não tủy (dịch não tủy ứ đọng gây rỗng tủy).

– Gây đau đầu, chóng mặt, yếu tứ chi, rối loạn cảm giác hoặc thăng bằng.

Các loại Chiari thường gặp:

– Chiari độ I: Phần thùy tiểu não tụt xuống; hay gặp nhất.

– Chiari độ II, III, IV: Ít gặp hơn, thường nặng hơn và liên quan dị tật bẩm sinh khác.

Tại sao xảy ra Chiari?

– Do hộp sọ nhỏ hoặc dị dạng từ khi sinh ra, không đủ chỗ cho tiểu não.

– Hoặc mắc phải do chấn thương, nhiễm trùng, áp lực nội sọ giảm.

2. Khi nào cần phẫu thuật giải ép trong bệnh Chiari?

Chỉ định phẫu thuật:

– Đau đầu vùng chẩm kéo dài, tăng khi ho, hắt hơi.

– Chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn đôi.

– Rối loạn cảm giác, yếu tay và chân.

– Có rỗng tủy trên MRI.

– Rối loạn hô hấp, nuốt khó (trong một số trường hợp nặng).

– Các triệu chứng tiến triển không đáp ứng điều trị nội khoa.

Chống chỉ định tương đối:

– Bệnh nhân có bệnh lý toàn thân chưa ổn định (tim mạch, hô hấp, đông máu).

– Nhiễm trùng toàn thân hoặc tại vùng phẫu thuật.

– Trường hợp Chiari không có triệu chứng rõ, được bác sĩ chỉ định theo dõi thay vì mổ.

3. Chuẩn bị gì trước khi phẫu thuật điều trị Chiari?

Bệnh nhân sẽ được thực hiện các xét nghiệm tiền phẫu như:

– Xét nghiệm máu, đông máu.

– Điện tâm đồ, X-quang.

– Chụp MRI não – tủy sống để đánh giá mức độ chèn ép.

– Khai báo các thuốc đang dùng, bao gồm:

– Thuốc chống đông, thuốc loãng máu (cần ngưng theo chỉ định).

– Thuốc kháng viêm không steroid.

Lưu ý trước phẫu thuật:

– Ngừng hút thuốc và rượu bia 1 tuần trước mổ.

– Nhịn ăn uống sau 22h đêm trước mổ.

– Tắm bằng dung dịch sát khuẩn sáng ngày mổ.

– Không mang đồ trang sức; mang theo danh sách thuốc đang dùng và các dị ứng thuốc.

4. Điều trị và chăm sóc sau phẫu thuật Chiari

Sau mổ, bệnh nhân sẽ:

– Nằm theo dõi tại phòng hồi sức trong 24–48 giờ.

– Thường có thể ngồi dậy nhẹ nhàng sau 1–2 ngày.

– Cắt chỉ sau 7–10 ngày nếu vết mổ ổn định.

– Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm, kháng sinh theo chỉ định.

Hướng dẫn tại nhà:

– Tránh gập cổ đột ngột hoặc mang vác nặng trong 4–6 tuần.

– Tập vật lý trị liệu theo hướng dẫn để phục hồi vận động.

– Tái khám MRI định kỳ để theo dõi lưu thông dịch não tủy.

 5. Một số biến chứng có thể gặp sau phẫu thuật Chiari

Dù hiếm, nhưng có thể xảy ra:

– Rò dịch não tủy.

– Nhiễm trùng vết mổ.

– Tổn thương thần kinh, tê yếu tứ chi.

– Tái phát triệu chứng nếu sẹo xơ hình thành gây chèn ép.

– Đau đầu kéo dài sau mổ.

– Phát hiện sớm và tái khám đúng hẹn giúp hạn chế tối đa biến chứng.

Bệnh Chiari là bệnh lý thần kinh phức tạp nhưng có thể kiểm soát tốt và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm. Phẫu thuật giải ép là phương pháp giúp giảm chèn ép, phục hồi lưu thông dịch não tủy và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về chuẩn bị trước mổ – chăm sóc sau mổ – tái khám định kỳ là yếu tố quan trọng nhằm đạt hiệu quả điều trị tối ưu.

——————————————————————————————————————————————————————————————————-

👉👉Để đặt lịch khám và tìm hiểu thông tin, xin vui lòng liên hệ
🏥 Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An.
🏆 Chất lượng hàng đầu – Phát triển chuyên sâu – Nâng tầm cao mới.
🏥Giấy phép hoạt động số 0188/SYT-GPHĐ
🛤 Địa chỉ: Đại lộ Lê nin, Km5, phường Vinh Phú, Nghệ An.
☎️Số điện thoại đặt lịch khám: 1900.8082 hoặc 0886.234.222
⌚️Thời gian đặt hẹn: 7h – 16h thứ 2 đến thứ 6
🖥Website: https://bvnghean.vn.