1. Khái niệm:
Bệnh võng mạc tiểu đường là một biến chứng bệnh tiểu đường ảnh hưởng đến mắt. Bệnh xảy ra do tổn thương các mạch máu của võng mạc. Lúc đầu, bệnh võng mạc tiểu đường có thể không gây ra triệu chứng hoặc chỉ có dấu hiệu nhẹ về thị lực. Nhưng lâu dài và không được điều trị can thiệp kịp thời bệnh có thể gây mù loà.
2. Nguyên nhân:
Đường trong máu tăng cao trong thời gian dài dẫn đến tắc nghẽn các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng võng mạc, cắt nguồn cung cấp máu cho võng mạc. Khi đó, mắt sẽ cố gắng phát triển các mạch máu mới. Nhưng những mạch máu mới không phát triển đúng cách và dễ dàng bị rò rỉ. Tổn thương mạch máu ở võng mạc gây ảnh hưởng đến thị lực, nếu không điều trị sớm sẽ gây biến chứng nguy hiểm ở mắt.
3. Các giai đoạn của bệnh:
Bệnh võng mạc tiểu đường được chia ra 2 giai đoạn. (2)
⁃ Bệnh lý võng mạc nền (không tăng sinh): đây là giai đoạn đầu của bệnh võng mạc tiểu đường, các mạch máu nhỏ bị rò rỉ, khiến võng mạc sưng lên gây bệnh phù hoàng điểm. Đây là lý do phổ biến nhất khiến người bệnh đái tháo đường mất thị lực. Ngoài ra, các mạch máu trong võng mạc có thể co hẹp gây thiếu máu cục bộ điểm vàng, hay các dịch tiết hình thành trong võng mạc. Những điều này ảnh hưởng đến thị lực của mắt.
⁃ Bệnh võng mạc tăng sinh: là giai đoạn nặng hơn của bệnh võng mạc tiểu đường. Nó xảy ra khi võng mạc bắt đầu phát triển các mạch máu mới. Các mạch máu mới thường mỏng manh, dễ rỉ máu vào dịch kính. Nếu rò rỉ dịch nhiều sẽ gây mờ.. Những mạch máu mới có thể hình thành các mô sẹo ảnh hưởng tới điểm vàng dẫn đến bong võng mạc.
4. Triệu chứng:
Người bị bệnh võng mạc tiểu đường thường không có dấu hiệu bất thường trong giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển nguy hiểm hơn mới thấy rõ các triệu chứng của nó bao gồm:
⁃ Nhìn mờ.
⁃ Nhìn thấy những vùng sáng hoặc tối.
⁃ Khó nhìn vào ban đêm.
⁃ Thấy màu sắc mờ hoặc nhòe.
⁃ Tầm nhìn bị thu hẹp.
Nếu thấy các dấu hiệu bất thường ở mắt, người bệnh tiểu đường cần đến chuyên khoa mắt để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
5. Chẩn đoán:
Khi người bệnh tiểu đường nghi ngờ có vấn đề liên quan đến bệnh võng mạc tiểu đường sẽ được bác sĩ chỉ định kiểm tra mắt như sau:
⁃ Soi đáy mắt: dùng thuốc nhỏ mắt làm giãn nở đồng tử, bác sĩ sẽ nhìn qua một thấu kính đặc biệt để kiểm tra mắt của bạn.
⁃ Chụp cắt lớp quang học: bác sĩ có thể chụp cắt lớp mạch quang học để quan sát kỹ võng mạc. Hình ảnh chi tiết về độ dày của võng mạc giúp bác sĩ tìm và đo mức độ phù của điểm vàng.
⁃ Chụp mạch OCT: giúp bác sĩ xem được mạch máu trong võng mạc có tổn thương hay không. Đây là phương pháp mới được thay thế cho phương pháp chụp mạch huỳnh quang, người bệnh không cần tiêm thuốc cản quang.
6. Điều trị:
Tùy vào tình trạng tổn thương của mắt, sẽ có phương pháp điều trị phù hợp cho từng cá nhân. Tuy nhiên, việc đầu tiên mỗi bệnh nhân tiểu đường cần làm là kiểm soát tốt lượng đường trong máu và huyết áp để ngăn chặn mất thị lực. Kiểm soát đường huyết tốt giúp quá trình điều trị hiệu quả hơn. Người bệnh sẽ được bác sĩ mắt chỉ định một trong các phương pháp điều trị sau: (4)
⁃ Tiêm thuốc vào mắt: thuốc giúp giảm phù điểm vàng, làm chậm quá trình mất thị lực và có thể cải thiện thị lực. Các loại thuốc được sử dụng phổ biến gồm: avastin, eylea, lucentis… Thuốc được tiêm vào mắt, người bệnh có thể tiêm nhiều mũi trong thời gian điều trị.
⁃ Laser: để giảm sưng ở võng mạc, bác sĩ khoa Mắt sẽ sử dụng tia laser để làm cho các mạch máu co lại và ngừng rò rỉ. Phương pháp laser gọi là phẫu thuật bằng laser tán xạ (đôi khi gọi quang đông võng mạc). Trước khi làm laser bạn sẽ được nhỏ thuốc tê vào mắt, sử dụng một thấu kính đặc biệt và nhắm tia laser vào mắt.
⁃ Phẫu thuật: cắt bỏ dịch kính được chỉ định với các trường hợp bong võng mạc nhằm sửa các lỗ hổng hoặc vết rách trên võng mạc. Giải quyết xuất huyết dịch kính và chữa các nguồn chảy máu ở võng mạc.
7. Phòng bệnh:
Các phương pháp phòng bệnh võng mạc tiểu đường mà người bệnh cần biết:
⁃ Kiểm soát đường huyết: giúp duy trì đường huyết ở mức ổn định tránh gây tổn thương đến mạch máu. Thực hiện kiểm soát đường huyết bằng cách: có chế độ ăn uống lành mạnh, hoạt động thể chất phù hợp. Uống thuốc điều trị tiểu đường theo chỉ định của bác sĩ và tái khám thường xuyên. Kiểm tra đường huyết ghi lại lượng đường trong máu nhiều lần trong ngày.
⁃ Khám mắt thường xuyên: giúp phát hiện sớm những bất thường ở mắt để được điều trị sớm, mang lại kết quả cao, tránh biến chứng nguy hiểm.
⁃ Giữ huyết áp và cholesterol ở mức an toàn: ăn uống phù hợp (giảm đường mỡ), tập thể dục thường xuyên.
⁃ Không hút thuốc lá: hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng tiểu đường bao gồm cả bệnh võng mạc.
⁃ Chú ý đến mắt: nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường ở mắt nên đến chuyên khoa Mắt đề được thăm khám sớm can thiệp kịp thời để đảm bảo đôi mắt sáng.
Thông báo ngừng hoạt động khám bệnh tại Khoa Khám bệnh, Thứ 7, Ngày 07/9/2024
Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An đón tiếp đoàn Bệnh viện đa khoa Yên Bái đến thăm và làm việc
Thông báo về lịch nghỉ ngày Lễ Quốc Khánh 2/9 năm 2024 của Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An
Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An tổ chức Giải Thể thao chào mừng 106 năm Ngày truyền thống Bệnh viện (18/9/1918 – 18/9/2024)
Copyright © 2024 BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ ĐA KHOA NGHỆ AN