1. Đại cương

Pemphigus là nhóm bệnh bọng nước (bóng nước) tự miễn hiếm gặp, ảnh hưởng đến da hoặc niêm mạc, bên trong miệng, mũi, họng, mắt và bộ phận sinh dục. Pemphigus ảnh hưởng đến lớp ngoài của da (thượng bì) và gây ra các tổn thương bóng nước dễ vỡ.

Hình ảnh tổn thương Pemphigus trên bệnh nhân tại khoa Da liễu, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An

Hiện nay bệnh được chia thành 2 nhóm chính là pemphigus sâu gồm pemphigus thông thường và pemphigus sùi; pemphigus nông gồm pemphigus vảy lá và pemphigus đỏ da. Các thể khác ít gặp hơn: pemphigus á u, pemphigus IgA.

Điều trị Pemphigus phụ thuộc vào mức độ và giai đoạn của bệnh, kết hợp với điều trị dự phòng chống nhiễm khuẩn, bù nước và điện giải. Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị bệnh và sau khi bệnh nhân ổn định.

2. Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh Pemphigus

Các nghiên cứu gần đây cho thấy yếu tố tự miễn dịch, di truyền và trao đổi chất có liên quan đến việc hình thành bọng nước. Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng khác có liên quan đến điều chỉnh phản ứng miễn dịch và góp phần trong sinh bệnh học của các bệnh bọng nước. Nhiều yếu tố thức ăn góp phần vào khởi phát, tiến triển, bùng phát và điều trị của các bệnh này. Cần phải thực hiện chế độ ăn lành mạnh, cân bằng đầy đủ dưỡng chất.

2.1. Thực phẩm nên dùng

– Trái cây và rau quả: các loại trái cây và rau quả giúp chống viêm, ngoài ra giúp làm giảm độ acid của cơ thể.

– Nên dùng: táo,  cheri, rau bina.

– Thực phẩm giàu acid béo omega-3: cải thiện sức khỏe làn da và ngăn ngừa bệnh. Thực phẩm lựa chọn gồm: cá ngừ Albacore, cá trích, cá thu, cá mòi, cá hồi.

– Thực phẩm giàu Probiotic: cung cấp vi khuẩn có lợi cho đường tiêu hóa. Thực phẩm lựa chọn gồm : súp miso, dưa chua lên men tự nhiên, bánh bột mì chua, sữa chua.

– Thực phẩm giàu kẽm: tác dụng làm cường khả năng miễn dịch chống các bệnh nhiễm khuẩn, trong đó có bệnh Pemphigus

2.2. Thực phẩm hạn chế dùng

Các yếu tố chế độ ăn uống bị nghi ngờ là chất gây cảm ứng pemphigus được biết là các hợp chất có chứa:

– Thion: tỏi, hành tây, tỏi tây, hẹ.

– Phenol: tiếp xúc với phenol gây pemphigus tại chỗ. Các thức ăn có chứa phenol như xoài, hạt điều, tiêu đen cũng có thể gây khởi phát và làm bệnh nặng thêm.

– Tannin(các hợp chất polyphenolic thực vật): có tác dụng như thải sắt, chết tế bào theo chương trình, ức chế enzym và liên kết ngang protein. Một số thực phẩm chứa tannin bao gồm xoài, sắn, mâm xôi, việt quất, dâu đen, bơ, đào, gừng, nhân sâm, trà và rượu vang đỏ.

– Isothiocyanate: có trong mù tạt, cải ngựa, bông cải xanh, củ cải, bắp cải, cải xoắn, súp lơ. Chúng gây phản ứng li gai.

– Phycocyanin: có trong tảo xoắn.

– Chế độ ăn không có gluten: cũng có vai trò trong bệnh pemphigus.

3.   Chế độ sinh hoạt của bệnh Pemphigus

– Bảo vệ cơ thể khỏi các tác động gây tổn thương da như tránh va chạm, nhiễm bẩn, côn trùng cắn, vệ sinh thân thể hằng ngày. Không cào gãi, chà xát lên vùng da bị pemphigus sẽ khiến cho thương tổn lan rộng và sâu hơn gây đau rát khó chịu và khiến cho tình trạng bệnh nặng hơn.

– Giữ sức khỏe tốt, rèn luyện thể dục thể thao sẽ giúp thư giãn, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể để chống lại căn bệnh.

– Phòng ngừa và trị liệu sớm các nhiễm trùng đường hô hấp, răng miệng.

– Không nên sử dụng thuốc bừa bãi để tự chữa bệnh sẽ có thể gây nguy hiểm và khiến cho tình trạng bệnh pemphigus trầm trọng hơn, như thuốc lá, thuốc nam.

– Tuân thủ thực hiện theo đúng hướng dẫn điều trị bệnh của bác sĩ. Thường xuyên kiểm tra định kì tình trạng bệnh.

– Yếu tố tinh thần đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh pemphigus. Để chung sống hòa bình với căn bệnh này mỗi người cần có

– Tinh thần lạc quan, tránh căng thẳng, lo lắng sẽ khiến cho bệnh nặng thêm. Theo các chuyên gia, thường xuyên streess, căng thẳng, lo lắng là nguyên nhân khiến cho bệnh pemphigus nặng thêm và khó điều trị. Chính vì thế bệnh nhân nên tìm cách tạo cho mình cảm giác thoải mái, không nên quá lo lắng. Hãy sắp xếp thời gian làm việc nghỉ ngơi hợp lý tinh thần vui vẻ để khỏe mạnh hơn.

– Nên gia nhập một số nhóm để cùng chia sẽ, cùng chăm sóc, nhận được sự đồng cảm của những người đồng cảnh ngộ.