Virus Mác – bớt là một virus RNA thuộc họ Filovirus, cùng họ với virus Ebola, đây là loại virus lây truyền từ động vật sang người và gây xuất huyết nghiêm trọng ở nhiều bộ phận trong cơ thể. Vật chủ ban đầu gây virus là dơi ăn quả Châu Phi có tên gọi Rousettus aegyptiacus. Hiện chưa có loại vắc xin nào được phê duyệt sử dụng phòng ngừa bệnh.

Đây là bệnh đặc biệt nguy hiểm, khả năng lây truyền và tử vong cao (50% có thể lên đến 88%). Bệnh được phân loại thuộc nhóm A trong luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm của nước ta.

Virus Mác – bớt có khả năng lây truyền và gây tử vong cao

Con đường lây truyền virus:

• Tiếp xúc lâu dài với phân hay chất tiết của dơi Rousettus trong hầm mỏ.
• Qua đường tình dục.
• Virus cũng được truyền cho thai nhi qua nhau thai. Ở phụ nữ mang thai, virus có thể tồn tại trong nhau thai và nước ối. Đối với phụ nữ đang cho con bú, nếu bị nhiễm virus, virus có thể tồn tại trong sữa mẹ.
• Đối tượng dễ mắc virus Mác – bớt là những người tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân: các thành viên trong gia đình chăm sóc bệnh nhân tại nhà, nhân viên y tế.

Triệu chứng: thời gian ủ bệnh trung bình 2 – 21 ngày, các triệu chứng khởi phát đột ngột, tuỳ thuộc vào lượng virus lây nhiễm và con đường lây nhiễm. Virus không lây nhiễm trong thời gian ủ bệnh. Các triệu chứng bao gồm:

• Sốt cao, đau đầu, đau họng, mệt mỏi dữ dội và đau cơ khởi phát đột ngột. Từ ngày thứ 3, tiêu chảy nước, đau bụng, nôn và buồn nôn có thể xuất hiện. Tình trạng tiêu chảy có thể kéo dài cả tuần. Triệu chứng nghiêm trọng hơn là vàng da, viêm tuỵ, sụt cân nghiêm trọng, mê sảng, sốc, suy gan.
• Trong vòng 7 ngày đầu tình trạng xuất huyết có thể xảy ra – đây là nguyên nhân gây tử vong với nguy cơ xuất hiện ở nhiều cơ quan khác nhau. Ngoài ra có thể ảnh hưởng đến thần kinh: sốt cao, lú lẫn, kích thích, kích động.
• Trong khoảng 15 ngày sau khởi phát bệnh nhân có thể có sẩn hồng ba, xuất hiện ở lưng, ngực, bụng. Tình trạng viêm tinh hoàn có thể xuất hiện ở giai đoạn này.
• Bệnh Mác – bớt có thể gây tử vong thường sau 7 – 8 ngày khởi phát bệnh do mất máu hay sốc.

Biện pháp phòng ngừa virus Mác – bớt:

1. Tránh tiếp xúc hoặc đến nơi cư trú của loài dơi ăn quả Châu Phi, động vật hoang dã đã bị nhiễm virus như: khỉ, linh dương rừng, loài gặm nhấm.
2. Không ăn, tiêu thụ thịt của động vật hoang dã.
3. Phát hiện sớm và cách ly nhanh chóng hệ thống các ca bệnh.
4. Hạn chế tiếp xúc với những người nghi nhiễm hoặc bị nhiễm virus.
5. Tổ chức Y tế thế giới WHO khuyến cáo, nam giới sau khi khỏi bệnh cần đợi ít nhất 12 tháng mới nên quan hệ tình dục an toàn, trừ khi xét nghiệm tình dịch của người đã khỏi bệnh cho kết quả âm tính trong 2 lần khác nhau.