Polyp dạ dày thường được phát hiện tình cờ trong quá trình nội soi đường tiêu hóa trên vì một bệnh lý khác, và chỉ trong những trường hợp hiếm hoi mới gây ra triệu chứng. Tuy nhiên, việc chẩn đoán nguyên nhân, điều trị và quản lý thích hợp rất quan trọng, vì một số polyp có thể tiềm ẩn nguy cơ ác tính.

1. Polyp dạ dày là gì?

Dạ dày là cơ quan tiếp nhận thức ăn sau quá trình nhai và nuốt. Bên trong dạ dày có nhiều axit giúp tiêu diệt vi khuẩn và phân giải thức ăn thành các mảnh nhỏ để hỗ trợ tiêu hóa. Lớp trong cùng của dạ dày là biểu mô, nơi hầu hết các polyp hình thành do sự phát triển bất thường của tế bào.

Nói cách khác, polyp dạ dày là những khối tăng sinh bất thường của tế bào nằm trên lớp niêm mạc dạ dày. Phần lớn polyp dạ dày lành tính, không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ khi nội soi. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chúng có thể là tổn thương tiền ung thư, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ cao.

2. Đối tượng và nguyên nhân hình thành polyp dạ dày

Polyp dạ dày có thể gặp ở cả nam và nữ, ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở người trên 65 tuổi. Một số loại polyp, chẳng hạn như polyp tuyến, thường gặp ở phụ nữ trung niên.

Nguyên nhân gây polyp dạ dày rất đa dạng. Bất kỳ yếu tố nào làm tế bào dạ dày phát triển bất thường đều có thể gây ra polyp. Một số yếu tố nguy cơ đã được ghi nhận gồm:

– Viêm dạ dày mạn tính.

– Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori).

– Thiếu máu ác tính.

– Tổn thương niêm mạc dạ dày kéo dài (ví dụ: loét dạ dày).

– Sử dụng thuốc ức chế bơm proton (PPI) kéo dài, như omeprazole.

Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Người có người thân từng bị polyp dạ dày hoặc mắc các hội chứng di truyền ở đường tiêu hóa có nguy cơ cao hơn.

3. Triệu chứng của polyp dạ dày

Hầu hết các polyp dạ dày không gây triệu chứng. Thông thường, người bệnh chỉ phát hiện polyp khi nội soi vì một lý do khác. Tuy nhiên, nếu polyp có kích thước lớn hoặc vị trí đặc biệt, có thể gây ra một số biểu hiện không đặc hiệu như:

– Đau vùng thượng vị.

– Buồn nôn hoặc nôn.

– Thiếu máu mạn tính.

– Sụt cân, nôn ói dữ dội do tắc nghẽn.

– Một số trường hợp hiếm, polyp có thể chuyển dạng ác tính.

4. Chẩn đoán và điều trị polyp dạ dày

Polyp dạ dày được phát hiện chủ yếu qua nội soi tiêu hóa trên. Trong quá trình này, bác sĩ sử dụng ống nội soi có gắn camera để quan sát toàn bộ niêm mạc từ thực quản đến đoạn đầu ruột non.

Phần lớn polyp dạ dày (hơn 90%) là lành tính, nhưng một số loại cần được sinh thiết để xác định bản chất tế bào và loại trừ nguy cơ ung thư. Mẫu mô được lấy trong lúc nội soi và gửi đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Điều trị phụ thuộc vào kích thước, số lượng và loại mô học của polyp:

– Polyp nhỏ, đơn độc thường được cắt bỏ ngay trong lúc nội soi.

– Trường hợp có nhiều polyp, kích thước lớn hoặc nghi ngờ ác tính, có thể cần phẫu thuật. Người bệnh cũng được khuyến cáo dùng thuốc giảm axit dạ dày, điều chỉnh chế độ ăn uống và tránh các yếu tố gây viêm loét kéo dài.

5. Theo dõi và phòng ngừa tái phát

Sau khi xác định loại polyp qua giải phẫu bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định lịch nội soi theo dõi phù hợp:

– Nội soi sau 1 năm để kiểm tra sự xuất hiện của polyp mới.

– Nếu đã có polyp ác tính hoặc tiền ung thư, nên nội soi mỗi 6 tháng trong 3 năm đầu.

– Người có tiền sử gia đình ung thư dạ dày nên nội soi định kỳ mỗi 1–2 năm.

– Bệnh nhân trẻ (<40 tuổi) nhưng có nhiều polyp có thể được chỉ định nội soi đại tràng để kiểm tra toàn bộ ống tiêu hóa.

Nếu nghi ngờ polyp liên quan đến việc dùng thuốc ức chế bơm proton (PPI), bác sĩ có thể đổi sang thuốc kháng acid khác. Ngoài ra, chế độ ăn lành mạnh, đúng bữa, hạn chế rượu bia, thuốc lá và đồ cay nóng giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày và giảm nguy cơ tái phát.