Huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới (HKTMSCD) là hiện tượng huyết khối làm tắc nghẽn một phần hay toàn bộ tĩnh mạch sâu chi dưới, là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do các biến chứng cấp tính và lâu dài. Theo các con số thống kê Hoa Kỳ cho thấy hàng năm có 50,4 trên 100000 trường hợp mắc huyết khối tĩnh mạch sâu (HKTMS) mới.

HKTMSCD là một bệnh lý tim mạch phổ biến và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, là nguyên nhân hàng đầu gây ra thuyên tắc phổi (TTP), một biến cố cấp tính có tỷ lệ tử vong cao với 30% bệnh nhân tử vong nếu không được điều trị, trong khi đó tỷ lệ tử vong khi được chẩn đoán và điều trị là 8%

Việc chẩn đoán sớm và chính xác HKTMS chi dưới là yếu tố then chốt để đưa ra chiến lược điều trị phù hợp, giảm thiểu nguy cơ TTP và các biến chứng mạn tính. Trong các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện nay gồm có chụp tĩnh mạch cản quang được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh lý này nhưng là kỹ thuật xâm nhập. Siêu âm Doppler, cắt lớp vi tính đa dãy, cộng hưởng từ mạch máu được xem là các kỹ thuật không xâm nhập, có giá trị cao trong khảo sát tĩnh mạch ngoại vi

Bệnh thường gặp ở người:

– Ít vận động, nằm lâu sau phẫu thuật.

– Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh.

– Người cao tuổi.

– Bệnh nhân ung thư, rối loạn đông máu.

– Người thường xuyên ngồi lâu (lái xe, làm việc văn phòng).

HKTMS chi dưới thường có diễn tiến âm thầm, chỉ có 20-40% bệnh nhân có xuất hiện triệu chứng. Triệu chứng tùy thuộc vị trí và kích thước của huyết khối, bao gồm sưng, đau tức, đau chân nặng hơn lúc đi đứng, cảm giác nóng, da đổi màu xanh hoặc đỏ.

Các biểu hiện tại chỗ cấp tính và lâu dài của HKTMS:

– Đau, sưng, đỏ.

– Phù một bên chân là dấu hiệu quan trọng chỉ điểm huyết khối ở 70% bệnh nhân.

– Hội chứng hậu huyết khối (Post-thrombotic syndrome).

– Loét hoại tử.

Chính vì vậy, việc chẩn đoán sớm và chính xác HKTMS chi dưới là yếu tố then chốt để đưa ra chiến lược điều trị phù hợp, giảm thiểu nguy cơ TTP và các biến chứng mạn tính. Trong các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện nay gồm có chụp tĩnh mạch cản quang được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh lý này nhưng là kỹ thuật xâm nhập. Siêu âm Doppler, cắt lớp vi tính đa dãy, cộng hưởng từ mạch máu được xem là các kỹ thuật không xâm nhập, có giá trị cao trong khảo sát tĩnh mạch ngoại vi

Hiện nay, siêu âm Doppler mạch máu là phương pháp được ưu tiên hàng đầu trong chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới nhờ nhiều ưu điểm vượt trội:

– Không xâm lấn – không đau.

– Không sử dụng tia X, an toàn cho mọi đối tượng.

– Thực hiện nhanh, có kết quả ngay.

– Độ nhạy và độ đặc hiệu cao.

Thông qua siêu âm, bác sĩ có thể:

– Quan sát trực tiếp hình ảnh cục huyết khối trong lòng mạch.

– Đánh giá mức độ tắc nghẽn tĩnh mạch.

– Xác định vị trí, kích thước và tính chất của huyết khối.

– Theo dõi hiệu quả điều trị theo thời gian.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được siêu âm mạch máu khi có các dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Không nên chủ quan, bởi huyết khối có thể tiến triển âm thầm nhưng hậu quả rất nghiêm trọng.

Siêu âm mạch máu tại khoa Thăm dò chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An với hệ thống máy siêu âm Doppler hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm giúp:

– Phát hiện sớm bệnh lý huyết khối.

– Hỗ trợ bác sĩ lâm sàng đưa ra hướng điều trị kịp thời, hiệu quả.

– Đảm bảo an toàn và sự an tâm cho người bệnh.