I. Dấu hiệu nhận biết 

Tai nạn cháy nổ do chập điện pin xe đạp điện độ chế thường xảy ra rất đột ngột, có thể kèm theo tiếng nổ lớn, lửa cháy mạnh và phát tán hóa chất độc hại từ lõi pin. Người bệnh khi gặp tai nạn này thường phải chịu tổn thương bỏng vô cùng phức tạp:

– Bỏng do nhiệt: Do lửa cháy trực tiếp từ vụ nổ, bắt lửa vào quần áo, gây ra các vết bỏng đỏ tấy, đau rát, phồng rộp (có bọng nước) hoặc thậm chí cháy đen, hoại tử sâu tại các vùng da tiếp xúc.

– Bỏng do hóa chất: Hóa chất từ bên trong pin (thường là dung dịch có tính acid hoặc base) văng ra, bám vào da hoặc mắt gây tổn thương bỏng hóa chất.

– Bỏng đường hô hấp: Hít phải khí độc và khói nóng từ đám cháy pin, gây ho, khó thở, ngạt thở.

– Tình trạng bỏng không chỉ gây đau đớn, điều trị tốn kém mà còn có thể để lại di chứng sẹo co kéo, tàn phế, hoặc tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

2. Nguyên nhân/ điều kiện thuận lợi 

– Tự ý độ chế, thay đổi kết cấu: Việc thay thế pin không chính hãng, tự ý ghép nối các cell pin để tăng tốc độ hoặc quãng đường di chuyển làm thay đổi thông số an toàn của nhà sản xuất.

– Sử dụng bộ sạc không tương thích: Dùng sạc trôi nổi, sai điện áp khiến pin bị ép sạc quá tải, gây phù nề, nóng lên và phát nổ.

– Thói quen sạc pin sai cách: Sạc pin qua đêm không có người giám sát, sạc ngay khi xe vừa chạy về (pin còn đang rất nóng), hoặc sạc xe ở những khu vực ẩm ướt, gần vật liệu dễ cháy.

– Va đập mạnh: Xe bị đổ, ngã hoặc va chạm mạnh trong quá trình sử dụng khiến các khối pin bên trong bị móp méo, chập mạch nội bộ dẫn đến cháy nổ.

3. Hướng điều trị (Xử trí sơ cứu ban đầu)

3.1. Việc sơ cứu ngay tại chỗ là yếu tố quyết định giúp vết bỏng không ăn sâu và giảm thiểu tối đa di chứng. Khi xảy ra cháy nổ, cần lập tức thực hiện:

– Bước 1: Tách khỏi nguồn cháy. Đưa nạn nhân ra khỏi khu vực cháy nổ. Nhanh chóng cởi bỏ quần áo đang cháy, nhưng tuyệt đối không được cố lột bỏ quần áo đã dính chặt vào da để tránh làm lột da.

– Bước 2: Ngâm rửa nước mát. Đây là bước quan trọng nhất. Ngâm rửa vùng da bị bỏng vào nước sạch mát (16-20 độ C) càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 20-30 phút đầu tiên. Có thể xả nước vòi, ngâm chậu hoặc dùng khăn ướt dội rửa liên tục. Việc này giúp hạ nhiệt, giảm đau và ngăn tổn thương sâu thêm.

– Bước 3: Che phủ vết thương. Dùng gạc y tế, khăn tay, vải màn sạch che phủ nhẹ nhàng lên vết bỏng. Không băng ép quá chặt.

– Bước 4: Bù nước. Cho người bệnh uống nước Oresol, nước chè đường ấm hoặc nước lọc nếu nạn nhân tỉnh táo, không nôn.

3.2. Những việc tuyệt đối KHÔNG NÊN LÀM:

– Không dùng nước đá lạnh để chườm vì sẽ làm co mạch máu, khiến vết bỏng nặng thêm.

– Không bôi kem đánh răng, nước mắm, mỡ trăn hay bất kỳ loại lá cây truyền miệng nào lên vết bỏng. Chúng có thể gây nhiễm trùng, kem đánh răng có tính base sẽ làm vết thương thêm đau đớn.

– Không chọc vỡ các nốt bọng nước để phòng tránh nhiễm trùng.

4. Chăm sóc theo dõi 

– Sau khi sơ cứu ban đầu, phải nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có chuyên khoa Bỏng để được thăm khám và điều trị chuyên môn.

– Tại bệnh viện, người bệnh sẽ được các y bác sĩ đánh giá độ sâu, diện tích bỏng, xử lý làm sạch tổ chức hoại tử, ngăn ngừa sốc bỏng và phòng ngừa nhiễm khuẩn.

– Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị, phác đồ dinh dưỡng và các bài tập phục hồi chức năng của nhân viên y tế để hạn chế di chứng sẹo co kéo.

5. Dự phòng tái khám 

– Sử dụng xe an toàn: Tuyệt đối không tự ý độ, chế, nâng cấp pin xe đạp điện/xe máy điện. Chỉ sử dụng pin/ắc quy và bộ sạc chính hãng, tương thích với xe.

– Sạc pin đúng cách: Không sạc xe qua đêm; rút sạc khi pin đã đầy. Tránh sạc xe khi pin còn đang nóng. Sạc xe ở nơi thoáng mát, cách xa các vật liệu dễ bắt lửa.

– Bảo dưỡng định kỳ: Kiểm tra hệ thống điện, pin của xe thường xuyên. Nếu thấy pin có dấu hiệu phồng, bốc mùi khét hoặc xe sụt pin nhanh bất thường, cần thay mới ngay tại các cơ sở uy tín.

– Tái khám đúng hẹn: Đối với người bệnh đã điều trị bỏng, cần tuân thủ lịch tái khám để bác sĩ theo dõi tiến trình liền sẹo, hướng dẫn sử dụng thuốc chống sẹo hoặc can thiệp thẩm mỹ/phục hồi chức năng nếu cần thiết.

Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An.

Chất lượng hàng đầu – Phát triển chuyên sâu – Nâng tầm cao mới.

Giấy phép hoạt động số 0188/SYT-GPHĐ

Địa chỉ: Đại lộ Lê nin, Km5, phường Vinh Phú, Nghệ An.

Số điện thoại đặt lịch khám: 1900.8082 hoặc 0886.234.222

Thời gian đặt hẹn: 7h – 16h thứ 2 đến thứ 6

Website: https://bvnghean.vn.