Giảo cổ lam còn có các tên gọi khác như Thất diệp đảm, cổ yến, trường sinh thảo, cỏ thần kỳ, cỏ trường thọ,… Đây là loài cây thân thảo, có thân mảnh và thường mọc ở độ cao từ 200 – 2.000 m. Cây phân bố chủ yếu ở các khu rừng thưa và ẩm ở các nước châu Á như Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Indonesia, Ấn Độ. Ở Việt Nam, cỏ trường sinh phát hiện ở núi Phan Xi Păng và một số tỉnh ở vùng núi phía Bắc.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến, bảo quản:

• Bộ phận dùng: lá.

• Thu hái: quanh năm.

• Chế biến: sau khi thu hoạch, lá được rửa sạch rồi phơi khô dưới nắng.

• Bảo quản: nơi khô ráo, tránh ánh nắng mặt trời và môi trường ẩm ướt.

Giảo cổ lam có thành phần hóa học chính là hai hợp chất flavonoid và saponin, ngoài ra còn chứa nhiều vitamin, các khoáng chất tốt cho sức khỏe như kẽm, mangan, selen, sắt… Giảo cổ lam có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe như:

• Làm giảm cholesterol trong máu, giãn mạch, kiểm soát huyết áp, qua đó giúp ngăn ngừa xơ vữa động mạch, phòng ngừa đột quỵ và các bệnh tim mạch.

• Tăng cường máu lên não, ngăn ngừa chứng đãng trí ở người lớn tuổi và các triệu chứng chóng mặt, hoa mắt, nhức đầu.

• Giảm và ổn định đường huyết, hỗ trợ dự phòng các biến chứng của bệnh đái tháo đường.

• Hỗ trợ điều trị mất ngủ và các bệnh lý thần kinh khác như trầm cảm, lo âu, căng thẳng.

• Hỗ trợ giảm cân do kích thích tế bào trong cơ thể gia tăng sử dụng năng lượng, làm tiêu hao lượng mỡ thừa, điều chỉnh tình trạng rối loạn lipid.

• Giúp làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ làm đẹp da, làm da dẻ mịn màng.

• Có khả năng bảo vệ gan, thanh lọc và đào thải độc tố, hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan như viêm gan, gan nhiễm mỡ.

Theo y học cổ truyền, giảo cổ lam là vị thuốc có vị hơi đắng, ngọt nhẹ, tính mát, quy kinh Can, Tỳ, Thận, Tâm; từ xưa đã được sử dụng nhằm mục đích tăng cường sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và làm đẹp. Giảo cổ lam có thể được sử dụng đơn độc hoặc phối hợp với các vị thuốc khác để điều trị bệnh.

Dùng riêng vị giảo cổ lam:

• Giảo cổ lam tươi, giã nát, lấy nước uống: Mỗi lần có thể dùng 10 – 15g, dùng 2 – 3 lần/ngày.

• Giảo cổ lam khô, hãm lấy nước uống: Mỗi lần dùng 5 – 10g khô, hãm với nước sôi uống 2 – 3 lần/ngày.

Giảo cổ lam phối hợp với các vị thuốc khác:

• Giảo cổ lam linh chi ẩm: Lấy giảo cổ lam và nấm linh chi tỷ lệ 1:1; giảo cổ lam 15g, nấm linh chi 15g, hãm uống trà thay nước trong ngày. Bài thuốc có tác dụng giải độc, bảo vệ tế bào gan, hạ lipid máu… hỗ trợ điều trị rối loạn lipid máu, gan nhiễm mỡ, đái tháo đường, tăng huyết áp.

• Giảo cổ lam kim tiền ẩm: Dùng giảo cổ lam 15g, kim tiền thảo 50g. Hãm lấy nước uống, hoặc sắc thuốc chia 3 lần, uống trong ngày. Bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt giải độc, trừ thấp, lợi niệu, hỗ trợ điều trị viêm gan cấp có biểu hiện thấp nhiệt theo y học cổ truyền.

Mặc dù có mang lại nhiều tác dụng có lợi đối với sức khỏe nhưng trong quá trình sử dụng giảo cổ lam nên chú ý những điều sau:

• Giảo cổ lam có tác dụng làm hạ đường huyết nhanh. Do đó, khi sử dụng không nên dùng quá liều để tránh trường hợp hạ đường huyết đột ngột đe dọa đến tính mạng. Liều dùng ở mỗi đối tượng là khác nhau. Tuy nhiên, bạn không nên dùng quá 60 – 70 gram dược liệu trong một ngày.

• Tác dụng phụ có thể gặp: đầy bụng, mất ngủ, khó ngủ, hạ đường huyết. Khi gặp các tác dụng phụ này nên ngưng sử dụng và báo bác sĩ biết.

• Trà giảo cổ lam chỉ nên sử dụng trong ngày, không để qua đêm.

• Không sử dụng đồng thời với các loại thuốc khác mà không tham khảo ý kiến của bác sĩ, tránh tương tác thuốc bất lợi. Đặc biệt không dùng dược liệu này với thuốc chống đông máu, có khả năng làm tăng nguy cơ chảy máu.