Viêm họng cấp là tình trạng viêm cấp tính niêm mạc vùng họng, rất phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi đột ngột. Bệnh biểu hiện bằng cảm giác đau rát họng kèm theo nuốt vướng, nuốt đau. Trong một số trường hợp, nếu nguyên nhân do vi khuẩn mà không được phát hiện và xử trí đúng cách, bệnh có thể gây ra các biến chứng tại chỗ nguy hiểm hoặc biến chứng toàn thân trầm trọng như thấp khớp cấp, viêm cầu thận… Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

1. Giới thiệu khái quát về bệnh

Viêm họng cấp là tổn thương viêm cấp tính của niêm mạc vùng họng. Nguyên nhân viêm họng cấp đa phần là do virus.

Hình ảnh viêm họng cấp

Bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng chính:

– Sốt, ho khan hoặc ho có đờm.

– Đau rát họng, nuốt đau tăng lên khi nuốt thức ăn hoặc nước bọt.

– Hạch góc hàm sưng to, ấn đau.

– Khám họng thấy niêm mạc họng viêm đỏ, phù nề, amidan sưng to, đỏ hoặc hồng nhạt, có xuất tiết hoặc có giả mạc, mủ lốm đốm bám trên bề mặt

2. Một số nguyên nhân và yếu tố thuận lợi

– Nguyên nhân do siêu vi chiếm tỷ lệ khá cao trong viêm họng cấp, chiếm 60-80%, thường do RSV, adenovirus, rhinovirus, virus cúm, …

– Vi khuẩn chiếm 20- 40%, thường gặp là phế cầu, HI, tụ cầu và nguy hiểm nhất là liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A.

– Viêm họng do nấm.

– Một số nguyên nhân khác: do dị ứng, do hội chứng trào ngược

Các yếu tố thuận lợi bao gồm:

– Thời tiết thay đổi đột ngột, đặc biệt khi trời chuyển lạnh hoặc giao mùa

– Môi trường sống ô nhiễm, nhiều khói bụi, khói thuốc lá

– Cơ thể suy giảm miễn dịch, suy dinh dưỡng.

– Làm việc hoặc sinh hoạt lâu trong môi trường điều hòa nhiệt độ quá thấp.

3. Triệu chứng đặc trưng của bệnh :

– Thời gian ủ bệnh : thường ngắn, từ 1-4 ngày tùy theo tác nhân gây bệnh.

– Triệu chứng toàn thân : Người bệnh cảm giác ớn lạnh, gai rét kèm đau mỏi người (do virus), hội chứng nhiễm trùng: sốt vừa đến sốt cao, môi khô, lưỡi bẩn, hơi thở hôi (vi khuẩn).

– Triệu chứng cơ năng : Cảm giác khô, nóng rát trong họng.

–  Đau họng, nhói lên tai, đau tăng lên rõ rệt khi nuốt hoặc khi nói chuyện.

– Ho khan ở giai đoạn đầu, sau đó có thể chuyển sang ho có đờm đặc hoặc đờm trong.

– Ngạt mũi, chảy mũi nước (nếu đi kèm viêm mũi cấp).

– Triệu chứng thực thể :

Hình ảnh: các dấu hiệu thăm khám giúp phân biệt nguyên nhân do virus, vi khuẩn và nấm

+ Toàn bộ niêm mạc họng (màn hầu, trụ trước, trụ sau, thành sau họng) đỏ rực và phù nề.

+ Các tổ chức bạch huyết ở thành sau họng quá phát, đỏ.

+ Nếu do vi khuẩn (đặc biệt là liên cầu): Amidan sưng to, trên bề mặt niêm mạc xuất hiện các chấm mủ trắng hoặc có lớp bựa trắng (giả mạc) dễ bóc tách.

+ Hạch vùng cổ dưới hàm sưng to, đau khi ấn vào.

4. Viêm họng cấp có nguy hiểm không 

Nếu được xử trí và điều trị đúng phác đồ, viêm họng cấp thường tự khỏi sau 3 – 5 ngày (đối với nguyên nhân do virus). Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do vi khuẩn hoặc điều trị muộn, bệnh có thể gây ra các biến chứng:

– Biến chứng tại chỗ: Áp-xe quanh amidan, áp-xe thành sau hoặc thành bên họng.

– Biến chứng lân cận: Viêm tai giữa cấp, viêm mũi xoang cấp, viêm thanh quản, viêm khí phế quản hoặc viêm phổi.

– Biến chứng xa (Do liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A): Thấp tim (gây tổn thương van tim), viêm cầu thận cấp, viêm khớp cấp

5. Viêm họng cấp điều trị thế nào?

Nguyên tắc điều trị: chỉ dùng kháng sinh khi có bằng chứng nhiễm khuẩn, kết hợp với điều trị triệu chứng và nâng cao thể trạng.

– Điều trị toàn thân:

+ Thuốc kháng sinh: Chỉ sử dụng khi xác định hoặc nghi ngờ do vi khuẩn Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh uống khi bị viêm họng do virus.

+ Thuốc hạ sốt, giảm đau

+ Thuốc giảm ho, long đờm: chỉ định tùy thuộc vào tính chất ho khan hay ho có đờm của người bệnh.

+ Thuốc kháng viêm: Giúp giảm phù nề niêm mạc họng, giảm nuốt vướng trong các trường hợp viêm nặng.

+ Bổ sung Vitamin: Đặc biệt là Vitamin C và nhóm B để tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ phục hồi cơ thể.

– Điều trị tại chỗ:

+ Súc họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý 0.9% hoặc các dung dịch sát khuẩn họng chuyên dụng.

+ Sử dụng các loại thuốc ngậm, xịt họng có tính chất giảm đau, kháng viêm tại chỗ.

+ Giữ ấm vùng cổ, ngực. Ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt và uống nhiều nước ấm.

6. Phòng ngừa bệnh viêm họng cấp và biến chứng

– Nâng cao đề kháng: Luyện tập thể dục đều đặn, đảm bảo ngủ đủ giấc, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, giàu vitamin và khoáng chất.

– Vệ sinh cá nhân và môi trường: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi ra đường hoặc khi tiếp xúc với người đang bị cảm cúm. Giữ nhà cửa thoáng mát, sạch sẽ.

– Tránh các yếu tố kích ứng: Hạn chế uống nước đá lạnh, không hút thuốc lá và tránh xa môi trường có khói thuốc hay bụi bẩn.

– Phát hiện và đi khám sớm: Khi có các dấu hiệu đau rát họng kéo dài, sốt cao không hạ hoặc nuốt đau nghiêm trọng, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai-Mũi-Họng ngay lập tức để tránh biến chứng.

Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện HNĐK Nghệ An là địa chỉ khám và điều trị các bệnh lý về Tai- Mũi- Họng đầu ngành của tỉnh Nghệ An. Không chỉ quy tụ đội ngũ bác sỹ giàu kinh nghiệm, vững chuyên môn, Bệnh viện còn luôn cập nhập và áp dụng thành công các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại, ưu việt nhằm đem đến hiệu quả phẫu thuật cho người bệnh. Ngoài ra tại đây còn sở hữu hệ thống trang thiết bị tân tiến nhất có thể đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh đa dạng của khách hàng.

————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-

Giấy phép hoạt động số 0188/SYT-GPHĐ

Số điện thoại đặt lịch khám: 1900.8082 hoặc 0886.234.222

Thời gian đặt lịch hẹn: 7h – 16h, thứ 2 đến thứ 6

Địa chỉ: Km5, Đại lộ Lê Nin, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An.

Website: https://bvnghean.vn/

Tiktok: https://www.tiktok.com/@bvhndkna

Fanpage: https://www.facebook.com/bvhndknghean