Nửa đầu tháng 9, Khoa Hồi sức tích cực – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An liên tiếp tiếp nhận 2 người bệnh mắc Whitmore trong tình trạng nguy kịch, đều có suy hô hấp nặng và sốc nhiễm trùng.
Whitmore (melioidosis) là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei, thường tồn tại trong đất, bùn và nguồn nước. Vi khuẩn có thể xâm nhập qua vết thương ngoài da, đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa. Sau mưa lớn, ngập lụt, nguy cơ tiếp xúc với nguồn phơi nhiễm có thể gia tăng.
Bệnh có biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác và có thể diễn tiến từ nhiễm trùng tại chỗ đến viêm phổi nặng, áp xe nhiều cơ quan, nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm trùng.
2 ca bệnh – 2 hành trình hồi sức căng thẳng
Người bệnh nữ, 53 tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nặng, tím tái toàn thân, suy thận cấp, tổn thương gan cấp và rối loạn đông máu. Người bệnh phải thở máy, sử dụng 2 thuốc vận mạch và được hồi sức tích cực với chiến lược thông khí bảo vệ phổi theo ARDSNet, kết hợp lọc máu liên tục (CRRT).Đến ngày thứ 3, kết quả cấy máu xác định Burkholderia pseudomallei, giúp định hướng điều trị đặc hiệu. Sau 5 ngày, tình trạng huyết động cải thiện, người bệnh được ngừng thuốc vận mạch. Đến ngày thứ 12, người bệnh cai được máy thở và tiếp tục điều trị tại chuyên khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp. Sau 3 tuần điều trị, tình trạng ổn định và được chuyển tuyến dưới để tiếp tục theo dõi, điều trị.
Trường hợp thứ 2 là người bệnh nam, sinh năm 1982, trước nhập viện 4 ngày xuất hiện sốt rét run, khạc đờm trắng đục, mệt mỏi và khó thở tăng dần. Khi chuyển đến bệnh viện, người bệnh đã rơi vào sốc nhiễm trùng, suy hô hấp nặng, suy thận cấp và rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.
Ekip hồi sức lập tức triển khai thở máy, thuốc vận mạch, kháng sinh và lọc máu liên tục, kết hợp lọc máu hấp phụ. Sau 2 ngày, kết quả cấy máu xác định Burkholderia pseudomallei. Đáp ứng điều trị tích cực, sau 5 ngày người bệnh được cai máy thở, ngừng thuốc vận mạch và tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Điểm chung của cả 2 trường hợp là diễn tiến bệnh rất nhanh và tình trạng ban đầu đặc biệt nặng. Việc nhận diện sớm, lấy bệnh phẩm xét nghiệm, xác định tác nhân cùng với hồi sức tích cực và điều trị kháng sinh phù hợp đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị Whitmore. Chẩn đoán bệnh thường dựa vào việc phân lập B. pseudomallei từ bệnh phẩm lâm sàng.
ĐỪNG BỎ QUA DẤU HIỆU SAU MƯA LŨ
Whitmore không phải là bệnh chỉ xuất hiện vào mùa mưa, nhưng mưa lớn, ngập lụt và các hoạt động tiếp xúc với đất, bùn, nước nhiễm khuẩn có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm. Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, ung thư hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn.
Khi sốt kéo dài, rét run, ho, khó thở, đau tức ngực hoặc xuất hiện vết thương sưng đỏ, chảy mủ, loét lâu lành – đặc biệt sau khi tiếp xúc với bùn đất, nước tù đọng trong mùa mưa lũ – cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Để hạn chế nguy cơ phơi nhiễm, người dân cần:• Mang ủng, găng tay và quần áo bảo hộ khi làm ruộng, làm vườn hoặc dọn dẹp sau mưa lũ.
• Tránh tiếp xúc trực tiếp với bùn đất, nước tù đọng, đặc biệt khi trên da có vết thương, trầy xước.
• Giữ sạch và che kín các vết thương ngoài da.
• Không tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
