Thiếu sắt là một trong những tình trạng dinh dưỡng phổ biến trên thế giới, có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, phụ nữ mang thai, trẻ em và người mắc bệnh mạn tính. Thiếu sắt kéo dài không chỉ gây thiếu máu mà còn làm giảm khả năng lao động, học tập, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Ngược lại, tình trạng “ thừa sắt “ cũng có thể gây tổn thương gan, tim và nhiều cơ quan khác nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời. Để đánh giá lượng sắt dự trữ của cơ thể, xét nghiệm Ferritin là một trong những xét nghiệm có giá trị quan trọng trong thực hành lâm sàng.

1. Ferritin là gì?

Ferritin là một protein có chức năng dự trữ sắt trong cơ thể. Phần lớn Ferritin được lưu trữ trong gan, lách, tủy xương và các mô khác; một lượng nhỏ lưu hành trong máu.

Nồng độ Ferritin huyết thanh phản ánh tương đối lượng sắt dự trữ của cơ thể, giúp bác sĩ:

– Phát hiện sớm tình trạng thiếu sắt.

– Hỗ trợ chẩn đoán thiếu máu do thiếu sắt.

– Theo dõi hiệu quả điều trị bổ sung sắt.

– Đánh giá tình trạng quá tải sắt.

– Hỗ trợ chẩn đoán một số bệnh lý viêm, gan và bệnh mạn tính.

• Giá trị Ferritin bình thường là bao nhiêu?

Giá trị tham chiếu có thể khác nhau tùy theo phương pháp xét nghiệm và hệ thống máy của từng phòng xét nghiệm. Thông thường:

+ Nam trưởng thành: 30–400 ng/mL 

+ Nữ trưởng thành:  13–150 ng/mL

+ Trẻ em: thay đổi theo độ tuổi.

2. Ferritin giảm có ý nghĩa gì?

Ferritin giảm thường phản ánh lượng sắt dự trữ của cơ thể giảm và là dấu hiệu sớm của thiếu sắt.

Ferritin giảm có thể gặp trong:

– Thiếu máu do thiếu sắt.

– Rong kinh hoặc mất máu kéo dài.

– Xuất huyết đường tiêu hóa.

– Phụ nữ mang thai có nhu cầu sắt tăng.

– Chế độ ăn thiếu sắt hoặc giảm hấp thu sắt.

Theo nhiều hướng dẫn chuyên môn, Ferritin < 15 ng/mL là dấu hiệu đặc hiệu của thiếu sắt ở người trưởng thành. Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ có thể cân nhắc ngưỡng < 30 ng/mL khi kết hợp với triệu chứng và các xét nghiệm khác, đặc biệt ở người không có tình trạng viêm.

3. Ferritin tăng có phải là thừa sắt?

Ferritin là một “protein phản ứng pha cấp”, vì vậy chỉ số này có thể tăng trong nhiều tình trạng khác nhau như:

– Nhiễm trùng.

– Viêm.

– Bệnh gan.

– Hội chứng chuyển hóa, béo phì.

– Một số bệnh lý ác tính.

– Quá tải sắt (ví dụ bệnh huyết sắc tố hoặc truyền máu nhiều lần).

Do đó, Ferritin tăng không đồng nghĩa với việc cơ thể bị thừa sắt. Bác sĩ sẽ đánh giá kết hợp với các xét nghiệm khác như:

– Công thức máu.

– Sắt huyết thanh.

– Transferrin.

– Độ bão hòa Transferrin (TSAT).

– Tổng khả năng gắn sắt (TIBC/UIBC).

– CRP hoặc các xét nghiệm khác khi cần thiết.

4. Khi nào nên làm xét nghiệm Ferritin?

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm Ferritin khi:

– Mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, da xanh, niêm mạc nhợt.

– Rụng tóc nhiều, móng tay giòn.

– Nghi ngờ thiếu máu do thiếu sắt.

– Theo dõi điều trị bổ sung sắt.

– Nghi ngờ tình trạng quá tải sắt.

Thông thường, xét nghiệm Ferritin không bắt buộc phải nhịn ăn. Tuy nhiên, nếu người bệnh được chỉ định thực hiện đồng thời với các xét nghiệm như đường huyết hoặc mỡ máu, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để bảo đảm kết quả chính xác.

Xét nghiệm Ferritin tại Khoa Hóa sinh – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Khoa Hóa sinh thực hiện xét nghiệm Ferritin trên hệ thống thiết bị hiện đại, đáp ứng nhu cầu chẩn đoán và theo dõi điều trị của người bệnh. Quy trình xét nghiệm được kiểm soát chất lượng ở tất cả các giai đoạn từ tiếp nhận mẫu, phân tích đến trả kết quả, nhằm cung cấp kết quả chính xác, kịp thời và tin cậy phục vụ công tác khám chữa bệnh.

Đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên của Khoa luôn sẵn sàng phối hợp với các chuyên khoa để hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi điều trị và tư vấn về các xét nghiệm phù hợp với từng người bệnh. Nếu bạn có các biểu hiện nghi ngờ thiếu sắt hoặc được bác sĩ chỉ định đánh giá tình trạng dự trữ sắt của cơ thể, hãy thực hiện xét nghiệm Ferritin tại Khoa Hóa sinh – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.