1000 ngày đầu đời (từ khi mang thai đến khi trẻ 24 tháng tuổi) là giai đoạn quan trọng nhất quyết định sự phát triển thể chất, trí tuệ và sức khoẻ lâu dài của trẻ. Trong giai đoạn này, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo, an toàn và tối ưu nhất cho trẻ. Nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ được định nghĩa là việc cho trẻ bú hoàn toàn bằng sữa được tiết ra từ vú mẹ trong suốt 6 tháng đầu đời (180 ngày), không cần bổ sung thêm cho trẻ bất kỳ loại thực phẩm nào khác, kể cả việc uống nước. Khi trẻ từ 6 tháng tuổi, mẹ vẫn tiếp tục cho trẻ bú sữa mẹ kết hợp với việc ăn dặm đầy đủ các nhóm thực phẩm để tăng cường dinh dưỡng. Vì vậy việc nuôi con bằng sữa mẹ mang lại nhiều lợi ích không chỉ cho trẻ, người mẹ mà còn cho xã hội.
- Lợi ích cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
- Cung cấp dinh dưỡng hoàn hảo: sữa mẹ chứa tất cả các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển và tăng trưởng của trẻ trong 6 tháng đàu đời, bao gồm: chất đạm, chất béo, carbohydrate, vitamin, khoáng chất và nước.
- Tăng cường miễn dịch: sữa mẹ cung cấp kháng thể và tế bào miễn dịch, giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý như tiêu chảy, viêm tai giữa và viêm phổi.
- Phát triển trí não: các chất dinh dưỡng trong sữa mẹ, đặc biệt là acid bép omega-3 và DHA, hỗ trợ sự phát triển não bộ và thị giác của trẻ.
- Giảm nguy cơ mắc bệnh mãn tính: trẻ được nuôi con bằng sữa mẹ có nguy cơ thấp hơn mắc các bệnh mạn tính như béo phì, ĐTĐ type 2 và dụ ứng.
- Lợi ích cho mẹ:
- Giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư: việc cho con bú giảm nguy cơ mắc ung thứ vú và ung thư buồng trứng.
- Giúp tử cung phục hồi nhanh: quá trình cho con bú giúp tử cung của mẹ co lại nhanh chóng giảm nguy cô băng huyết sau sinh.
- Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2: Phụ nữ cho con bú có nguy cơ mắc các bệnh tim mạc và đái tháo đường type 2 thấp hơn.
- Giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh: cho con bú giúp cải thiện tâm lý, giảm stress, giảm nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh, nhờ các hormone có lợi được giải phóng trong quá trình cho con bú.
- Lợi ích đối với xã hội:
- Giảm chi phí y tế cho gia đình và hệ thống y tế: việc nuôi con bằng sữa mẹ có thể chi phí chăm sóc y tế do trẻ ít bệnh hơn.
- Cải thiện sức khoẻ cộng đồng: khi tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ tăng cao, sức khoẻ cộng đồng sẽ được cải thiện nhờ giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong ở trẻ em.
- Khuyến cáo thực hành:
- Cho trẻ bú sớm 1 giờ đầu sau sinh
- Nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu.
- Tiếp tục cho trẻ bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý từ 6 tháng tuổi.
- Gia đình và xã hội nên tạo điều kiện để bà mẹ duy trì nguồn sữa và nuôi con bằng sữa mẹ.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế (2020). Thông tư 18/2020/TT-BYT: Hướng dẫn dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding.
- https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding.
