Điện thoại CSKH: 19008082 - 0886.234.222
CHẤT LƯỢNG HÀNG ĐẦU - PHÁT TRIỂN CHUYÊN SÂU - NÂNG TẦM CAO MỚI
Thời gian làm việc: Khám bệnh: 7h-16h (Thứ 2-Thứ 6), 7h-12h (Sáng thứ 7), trừ nghỉ lễ ----- Tiếp nhận cấp cứu và điều trị nội trú 24/7, kể cả nghỉ lễ
CHẤT LƯỢNG HÀNG ĐẦU - PHÁT TRIỂN CHUYÊN SÂU - NÂNG TẦM CAO MỚI
CHẤT LƯỢNG HÀNG ĐẦU - PHÁT TRIỂN CHUYÊN SÂU - NÂNG TẦM CAO MỚI

Bs.Ths.Lê Đình Sáng (Khoa Nội tiết, DĐ: 0878.04.3399)

Ung thư tuyến thượng thận được đặc trưng bởi sự phát triển của một khối u trong tuyến thượng thận. Các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến nó có thể thay đổi đáng kể tùy theo kích thước và bản chất phát triển của khối u. Ban đầu, các triệu chứng khá tinh tế nhưng thường trở nên rõ ràng hơn khi khối u phát triển kích thước và chèn ép vào các mô lân cận trong bụng, hoặc lan sang các khu vực khác của cơ thể. 

Triệu chứng chung

Các dấu hiệu và triệu chứng có thể là dấu hiệu của ung thư tuyến thượng thận thường khá tinh tế trong giai đoạn đầu của bệnh lý này, điều này có thể khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn. Chúng có thể bao gồm:

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là những điều này khá chung chung và có thể xảy ra do một số lượng lớn các tình trạng sức khỏe. Vì lý do này, chẩn đoán phân biệt rất quan trọng để xác định nguyên nhân và chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận. Xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và kỹ thuật hình ảnh thường được bác sĩ chỉ định trong quá trình thăm khám.

Dấu hiệu lâm sàng

Mặc dù một khối u của tuyến thượng thận có thể phát triển đến một kích thước lớn, phần lớn các khối u trên tuyến thượng thận là lành tính. Tuy nhiên, kích thước của khối u có thể gây chèn ép lên các cơ quan lân cận, chẳng hạn như dạ dày, ngay cả khi chúng lành tính.

Kích thước của khối u có thể khiến bệnh nhân cảm thấy căng tức ở bụng. Điều này có thể gây mất cảm giác ngon miệng và do đó, giảm cân không giải thích được.

Một khối hoặc khối u có thể được nhìn thấy ở vùng bụng nơi có khối u. Đây thường có thể là dấu hiệu đầu tiên được báo cáo bởi bệnh nhân, đặc biệt là đối với những người có khối u lành tính. Vì vậy, khám thực thể ổ bụng là một bước quan trọng trong chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận.

Hormone

Tuyến thượng thận chịu trách nhiệm sản xuất các hormone điều hòa như adrenaline và cortisone. Do đó, các đặc điểm của ung thư tuyến thượng thận có liên quan chặt chẽ đến sự mất cân bằng trong các hormone này, thường là sản xuất quá mức các hormone và các triệu chứng liên quan. Loại hormone được tiết ra bởi khối u sẽ xác định các triệu chứng liên quan.

Bệnh Conn, còn được gọi là hội chứng Conn, là một tình trạng liên quan đến ung thư tuyến thượng thận do sản xuất quá nhiều aldosterone. Điều này có thể dẫn đến hạ kali máu, tăng natri máu và tăng huyết áp, có thể đe dọa tính mạng trong một số trường hợp.

Hội chứng Cushing là một tình trạng liên quan đến ung thư tuyến thượng thận liên quan đến việc sản xuất quá nhiều cortisol. Điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như tăng huyết áp, tăng cân, phân bổ cân nặng bất thường (mặt tròn như mặt trăng hoặc bướu ở lưng), mọc lông tóc quá mức, yếu cơ và mệt mỏi.

Sản xuất quá mức hormone androgen hoặc estrogen có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tình dục của nam và nữ. Điều này có thể dẫn đến khởi phát dậy thì sớm ở trẻ em hoặc thay đổi đặc điểm tình dục ở người lớn.

Giai đoạn muộn

Ung thư tuyến thượng thận đã lan sang các khu vực khác của cơ thể được gọi là ung thư tuyến thượng thận giai đoạn 4, theo hệ thống do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra. Các cơ quan có nhiều khả năng bị ảnh hưởng nhất là gan và phổi, mặc dù bất kỳ khu vực nào trên cơ thể đều có thể bị ảnh hưởng về mặt lý thuyết.

Ung thư tuyến thượng thận được chẩn đoán như thế nào?

Có một số bước quan trọng trong chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận. Ban đầu, một bệnh nhân thường có các dấu hiệu hoặc triệu chứng có thể chỉ ra ung thư tuyến thượng thận. Điều này thúc đẩy một cuộc điều tra liên quan đến xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và xét nghiệm hình ảnh để xác định nguyên nhân của các triệu chứng.

Nếu có khối u, các xét nghiệm hình ảnh được sử dụng để xác định bản chất của sự phát triển ung thư và hỗ trợ đưa ra quyết định điều trị.

Hình ảnh 3D minh họa ung thư tuyến thượng thận – Bản quyền hình ảnh: Sebastian Kaulitzki/Shutterstock

Tiền sử bệnh và khám lâm sàng

Trong giai đoạn chẩn đoán ban đầu, điều quan trọng là phải thu thập tiền sử dùng thuốc đầy đủ, bao gồm các câu hỏi nhắm mục tiêu giúp xác định các triệu chứng phổ biến của ung thư tuyến thượng thận. Điều này nên bao gồm các câu hỏi về chức năng tình dục cho nam và nữ và chu kỳ kinh nguyệt cho nữ giới.

Vì những người có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư tuyến thượng thận có nhiều khả năng bị ảnh hưởng bởi tình trạng này, các câu hỏi về các thành viên trong gia đình đã trải qua các triệu chứng tương tự cũng nên được đề cập trong cuộc tư vấn.

Khám lâm sàng là giai đoạn tiếp theo trong quá trình chẩn đoán để kiểm tra các dấu hiệu phổ biến của ung thư tuyến thượng thận. Đặc biệt, cần tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng bụng để tìm kiếm bằng chứng về khối u.

Xét nghiệm máu và nước tiểu

Cả mẫu máu và nước tiểu nên được lấy và phân tích nồng độ hormone bất thường. Bệnh nhân bị u tuyến thượng thận và ung thư biểu mô có xu hướng tăng sản xuất các hormone được sản xuất trong tuyến thượng thận, có thể được phát hiện trong các xét nghiệm máu và nước tiểu. Các hormone quan trọng cần được đo lường bao gồm:

Chẩn đoán hình ảnh

Các thăm dò hình ảnh rất hữu ích để điều tra sự hiện diện của khối u khi có nghi ngờ ung thư tuyến thượng thận. Chúng cũng có thể giúp bác sĩ hình dung bản chất của khối u và liệu ung thư đã lan rộng hay chưa. Các kỹ thuật hình ảnh có thể bao gồm:

Các xét nghiệm chẩn đoán khác

Nếu một khối có thể nhìn thấy trong tuyến thượng thận từ các thăm dò hình ảnh, phẫu thuật để loại bỏ khối u là quá trình hành động được khuyến nghị. Sinh thiết đôi khi có thể được sử dụng, nhưng nó hiếm khi được khuyến cáo do tăng nguy cơ ung thư lây lan bên ngoài tuyến thượng thận liên quan đến sinh thiết.

Nội soi ổ bụng là một thủ tục khác có thể được sử dụng trong chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận. Nó liên quan đến việc đặt một ống nội soi – một ống mỏng, linh hoạt với một máy quay video ở đầu – vào bên cạnh bệnh nhân để xem sự phát triển của ung thư. Điều này đôi khi được kết hợp với các kỹ thuật hình ảnh, chẳng hạn như siêu âm, để có được một hình ảnh rõ ràng hơn về khối u.

Chẩn đoán giai đoạn ung thư tuyến thượng thận

Ung thư tuyến thượng thận có thể được phân giai đoạn theo mức độ nghiêm trọng và tiến triển của ung thư trong quá trình chẩn đoán tình trạng này. Đây là một yếu tố quan trọng giúp hướng dẫn các quyết định điều trị và là dấu hiệu của tiên lượng cho cá nhân. Có nhiều hệ thống khác nhau để giai đoạn ung thư tuyến thượng thận nhưng hệ thống do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát triển bao gồm bốn giai đoạn chính của ung thư tuyến thượng thận, như sau:

Giai đoạn 1: Đường kính của khối u nhỏ hơn 5 cm (2 inch) và khu trú trong tuyến thượng thận.

Giai đoạn 2: Đường kính của khối u lớn hơn 5 cm (2 inch) nhưng khu trú trong tuyến thượng thận.

Giai đoạn 3: Sự phát triển ung thư đã lan vào các mô mỡ xung quanh tuyến thượng thận hoặc đã lan đến các hạch bạch huyết hoặc cơ quan gần đó.

Giai đoạn 4: Sự phát triển ung thư đã lan đến các cơ quan hoặc bộ phận khác của cơ thể.

Điều trị ung thư tuyến thượng thận như thế nào?

Sau khi chẩn đoán ung thư tuyến thượng thận, có một số lựa chọn điều trị có thể được sử dụng. Mỗi kỹ thuật này đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng sẽ khiến nó thích hợp hơn trong một số trường hợp chứ không phải những trường hợp khác. Vì ung thư tuyến thượng thận là tương đối hiếm, có thể cần sự hợp tác với các chuyên gia nội tiết khác để thảo luận về các lựa chọn điều trị tốt nhất cho từng trường hợp cụ thể.

Việc điều trị ung thư tuyến thượng thận thường liên quan đến một nhóm đa ngành có thể bao gồm bác sĩ phẫu thuật, bác sĩ nội tiết, bác sĩ xạ trị ung thư, bác sĩ nội ung thưế, y tá, nhà tâm lý học, nhân viên xã hội và các chuyên gia y tế khác.

Phẫu thuật

Phương pháp điều trị phổ biến nhất cho ung thư tuyến thượng thận là phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận. Trong thủ thuật này, ung thư được loại bỏ càng nhiều càng tốt, bao gồm cả các khu vực mà ung thư đã di căn đến như các hạch bạch huyết gần đó.

Quy trình có thể được thực hiện theo hai cách chính: thông qua một vết mổ ở phía sau xương sườn hoặc một vết mổ ở phía trước bụng. Vết mổ ở lưng rất hữu ích để loại bỏ các khối u nhỏ nhưng có thể khó khăn đối với các khối u lớn hơn. Như vậy, vết mổ ở phía trước bụng là phương pháp phổ biến nhất được sử dụng trong thực tế.

Nếu ung thư đã di căn đến các khu vực khác của cơ thể, chẳng hạn như gan, phẫu thuật cắt bỏ các khối u thứ phát này cũng có thể cần thiết.

Đối với các khối u tuyến thượng thận nhỏ, thiết bị nội soi cũng có thể được đưa vào tuyến thượng thận để xem khối u và loại bỏ nó. Điều này được sử dụng phổ biến nhất cho các khối u nhỏ hơn và giúp giảm thời gian phục hồi. Tuy nhiên, nó không thể được sử dụng cho các khối u lớn hơn vì toàn bộ khối u nên được loại bỏ để giảm nguy cơ tái phát.

Xạ trị

Xạ trị, bao gồm một chùm bức xạ năng lượng cao tập trung, có thể được sử dụng để nhắm mục tiêu vào khu vực của các tế bào ung thư trong tuyến thượng thận. Điều này thường được sử dụng như liệu pháp bổ trợ, ngoài các kỹ thuật khác như phẫu thuật.

Có hai loại xạ trị chính có thể được sử dụng: xạ trị chùm tia bên ngoài và xạ trị trong (brachytherapy).

Xạ trị chùm tia bên ngoài sử dụng một máy bên ngoài cơ thể để hướng bức xạ về phía tuyến thượng thận. Bức xạ thường được dùng một hoặc hai lần một ngày, năm ngày một tuần trong thời gian điều trị khoảng 6 tuần. Trong loại xạ trị này, các mô xung quanh mà bức xạ đi qua trước khi nó đến khối u cũng bị ảnh hưởng. Thời gian điều trị được giữ ngắn để giảm thiểu điều này, nhưng một số tác dụng phụ có thể gặp phải.

Xạ trị trong, còn được gọi là brachytherapy, sử dụng các viên nhỏ chứa chất phóng xạ, được đặt bên trong cơ thể bên cạnh hoặc bên trong khối u. Điều này thường được để lại bên trong cơ thể trong một vài ngày sau đó loại bỏ. Sự khu trú hóa của bức xạ giúp giảm tiếp xúc với các mô xung quanh.

Hóa trị liệu

Hóa trị cho bệnh nhân ung thư tuyến thượng thận có thể được thực hiện thông qua tiêm tĩnh mạch hoặc thuốc uống. Kỹ thuật này thường được dành riêng cho bệnh nhân ung thư tuyến thượng thận giai đoạn 4 vì nó có thể giúp tiêu diệt các tế bào ung thư ở một số bộ phận của cơ thể cùng một lúc. Đối với ung thư có trong tuyến thượng thận, phẫu thuật cắt bỏ thường được ưu tiên.

Mitotane là một tác nhân hóa trị liệu phổ biến được sử dụng cho tuyến thượng thận vì nó có thể ngăn chặn sản xuất hormone tuyến thượng thận và phá hủy các tế bào ung thư. Nó đặc biệt hữu ích cho các bệnh ung thư do sản xuất hormone quá mức. Giống như các tác nhân hóa trị liệu khác, nó cũng phá hủy một số tế bào khỏe mạnh trong quá trình này.

Các tác nhân hóa trị liệu khác, thường được sử dụng kết hợp với mitotane, có thể bao gồm:

Các loại thuốc khác

Có một số loại thuốc khác có thể được sử dụng trong điều trị ung thư tuyến thượng thận, chủ yếu để giảm sản xuất hormone liên quan đến khối u. Chúng có thể bao gồm:

Tài liệu tham khảo

Sự kiện nổi bật

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

Sự kiện nổi bật

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

Sự kiện nổi bật

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

Sự kiện nổi bật

14:20 - 12/04/2020

Niềm vui ngày xuất viện của bệnh nhân ghép tế bào gốc điều trị đa u tủy xương

Sáng nay (16/4), bệnh nhân ung thư máu đầu tiên được ghép tế bào gốc thành công tại Khoa Huyết học lâm sàng...

Bản đồ chỉ dẫn
new server