Xét nghiệm Anti-HBe (Hepatitis B e Antibody) là một xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán và theo dõi bệnh viêm gan B. Xét nghiệm Anti-Hbe đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá giai đoạn nhiễm viêm gan B cũng như theo dõi hiệu quả điều trị bệnh. Bên cạnh đó, xét nghiệm này còn giúp tiên lượng nguy cơ tiến triển bệnh và hỗ trợ đánh giá khả năng lây nhiễm bệnh. Bạn đã biết gì về xét nghiệm này? Hãy cùng khoa Vi Sinh – Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An tìm hiểu thêm về xét nghiệm Anti HBe và ý nghĩa của kết quả xét nghiệm này để có thể chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe.

Hãy cùng tìm hiểu xem xét nghiệm Anti HBs là gì?

Xét nghiệm Anti HBe là một phương pháp quan trọng trong y học, được sử dụng để phát hiện kháng thể chống lại kháng nguyên e của virus viêm gan B (HBeAg) trong máu. Kháng nguyên e (HBeAg) là một loại protein hòa tan được tìm thấy trong máu trong quá trình nhân lên của virus đang hoạt động. Việc phát hiện HBeAg có liên quan đến sự hiện diện của số lượng lớn virus vì nó đại diện cho sự sao chép của vi rút. HBeAg có thể được phát hiện trong huyết thanh ngay sau HBsAg trong khi nhiễm viêm gan B cấp và thường biến mất trước HBsAg, theo sau là sự hiện diện của kháng thể tương ứng (anti‑HBe). Thường có thể phát hiện HBeAg khi có sự sao chép virus cao. Sự hiện diện của HBeAg trong hơn 10 tuần là biểu hiện của sự chuyển tiếp thành nhiễm mạn tính. Anti-HBe hay HbeAb được sản xuất bởi hệ thống miễn dịch của cơ thể nhằm đáp ứng với sự hiện diện của HBeAg. Do đó, sự xuất hiện của hoạt chất này thường đồng nghĩa với việc cơ thể đã có sự miễn dịch đối với loại virus viêm gan B này. Đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh đang trong giai đoạn không hoạt động hoặc đang chuyển sang giai đoạn ít lây nhiễm hơn. Ngoài ra, Anti-HBe còn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn quá trình phân chia virus hoặc xuất hiện biến thể mới của virus viêm gan B phát triển trong cơ thể.

Sự hiện diện của HBeAg thường cho thấy sự nhân lên của virus đang hoạt động và mức độ lây nhiễm cao hơn. Ngược lại, sự hiện diện của anti-HBe, đặc biệt là khi HBeAg không còn được phát hiện, thường cho thấy sự giảm nhân lên của virus và bệnh có nguy cơ lây truyền thấp hơn.

Theo đó, làm xét nghiệm Anti-HBe sẽ giúp đánh giá quá trình nhân lên của virus viêm gan B, từ đó xác định xem chúng đã giảm hay dừng lại. Xét nghiệm này là một trong những hạng mục kiểm tra virus được thực hiện ban đầu để phát hiện ra tình trạng bệnh, đồng thời đánh giá hiệu quả điều trị theo thời gian, giúp các bác sĩ có thể đưa ra phương hướng phù hợp tiếp theo.

Xét nghiệm Anti-Hbe đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán mức độ hoạt động của virus, thường được chỉ định cho những người đã có kết quả dương tính với viêm gan B. Để theo dõi bệnh tình, người bệnh nên kiểm tra chức năng gan và xét nghiệm mức độ hoạt động của virus trong khoảng từ 6 – 12 tháng cho đến khi đạt kết quả Anti-HBe dương tính. Xét nghiệm Anti-HBe thường được thực hiện đồng thời với HBeAg để cung cấp cái nhìn toàn diện về tình trạng của người bệnh.

Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm Anti-Hbe bạn cần biết?

Như đã giải thích ở phần trên, Anti HBe đóng vai trò thiết yếu trong việc chẩn đoán, theo dõi và quản lý bệnh viêm gan virus B. Xét nghiệm Anti HBe sẽ cho ra chỉ số dương tính (+) hoặc âm tính (-). Dưới đây là ý nghĩa cụ thể của kết quả xét nghiệm Anti-HBe mà bạn cần biết.

• Anti-Hbe dương tính: Cơ thể đã bắt đầu tạo ra kháng thể chống lại HBeAg. Đây có thể là dấu hiệu tốt cho người mắc viêm gan B. Sự xuất hiện của chỉ số Anti HBe cho thấy hệ thống miễn dịch của người bệnh đang kiểm soát tốt sự phân chia của virus nhờ vào điều trị. Điều này có thể chỉ ra rằng virus đang hoạt động ít hơn hoặc chuyển sang trạng thái không hoạt động, khả năng lây nhiễm bệnh cho người khác giảm đi. Dựa vào các thông tin này, bác sĩ có thể đánh giá cách thức điều trị hiện tại và xác định rằng bệnh viêm gan B đang có diễn tiến tích cực. Tuy nhiên, không phải lúc nào sự xuất hiện của Anti HBe cũng đồng nghĩa với việc virus không hoạt động. Đối với một số người bệnh, kết quả xét nghiệm Anti HBe (+) và HBeAg (-) có thể chỉ ra rằng bệnh đã chuyển đến giai đoạn muộn hơn là viêm gan B mạn tính. Điều này có nghĩa là tồn tại các biến thể HBV đột biến khiến HBeAg âm tính nhưng virus vẫn tiếp tục nhân lên. Lúc này cơ thể không thể ức chế sự nhân lên của virus bằng anti-HBe và bệnh vẫn tiếp tục tiến triển. Nếu người mắc viêm gan B mạn tính có kết quả xét nghiệm máu cho thấy Anti HBe (+), điều này chứng tỏ bệnh đã tồn tại trong cơ thể trong một thời gian dài. Hơn nữa, bệnh có nguy cơ tiến triển sang các giai đoạn nghiêm trọng hơn như xơ gan, suy gan hoặc thậm chí ung thư gan nguyên phát.

Chỉ số Anti Hbe cùng với các chỉ số khác được sử dụng để xác định được diễn biến của viêm gan B. Nếu kết quả xét nghiệm Anti HBe dương tính (+) thì cơ thể của bệnh nhân có thể thuộc một trong những trường hợp sau:

• Anti HBe (+), HBsAg (+), Anti HBc IgM (+): Viêm gan B cấp tính đang ở cuối giai đoạn.
• Anti HBe (+), HBsAg(-), Anti Hbc IgM (+): Viêm gan B cấp tính đã kết thúc.
• Anti HBe (+), HBsAg(+), Anti HBc IgM(-), total Anti HBc (+): Viêm gan B mãn tính.
• Anti HBe (+), HBsAg (-), total Anti HBc (-): Người đã từng nhiễm viêm gan B và hiện tại đã miễn dịch.
• Anti-HBe âm tính: Cơ thể chưa tạo được kháng thể chống HBeAg. Kết quả này cho thấy phương pháp điều trị viêm gan B hiện tại chưa đạt hiệu quả. Virus HBV vẫn tiếp tục nhân lên mà cơ thể không thể kiểm soát được bằng kháng thể Anti HBe, khả năng là do tình trạng kháng thuốc. Hơn nữa, chỉ số Anti HBe âm tính này còn cho biết virus HBV đang gia tăng hoạt động, khả năng lây nhiễm cao và bệnh có nguy cơ biến chứng cao. Trong trường hợp này, bệnh nhân cần thay đổi phác đồ điều trị và theo dõi chặt chẽ để có thể kiểm soát và khống chế sự phát triển của virus viêm gan B một cách hiệu quả hơn.

Vậy khi nào nên thực hiện xét nghiệm Anti HBs?

• Sau khi phát hiện HBsAg dương tính.

Nếu một người được xác định nhiễm virus viêm gan B (HBsAg dương tính), xét nghiệm Anti-HBe giúp:

• Đánh giá giai đoạn bệnh.
• Phân biệt giữa giai đoạn virus đang hoạt động hay đang được kiểm soát.
• Khi HBeAg dương tính – để theo dõi quá trình chuyển huyết thanh

Xét nghiệm Anti-HBe giúp theo dõi:

• Sự chuyển đổi huyết thanh (seroconversion): từ HBeAg (+) sang Anti-HBe (+), cho thấy virus đang giảm hoạt động.
• Đánh giá hiệu quả điều trị kháng virus.
• Trong quá trình điều trị viêm gan B mạn tính
• Để kiểm tra xem điều trị có hiệu quả không.
• Xác định thời điểm có thể giảm liều, ngừng thuốc hoặc tiếp tục điều trị.
• Theo dõi khả năng tái phát sau điều trị.
• Phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B
• Giúp đánh giá nguy cơ lây truyền virus cho thai nhi.
• Kết hợp với HBeAg và HBV-DNA để quyết định có cần dùng thuốc phòng ngừa lây truyền mẹ – con hay không.
• Người sống chung với bệnh nhân viêm gan B: Xét nghiệm có thể giúp đánh giá nguy cơ lây nhiễm nếu người bệnh có Anti-HBe (+), vì khả năng lây truyền sẽ thấp hơn.
• Theo dõi định kỳ người nhiễm HBV không điều trị

Dù chưa cần điều trị, người mang virus vẫn nên xét nghiệm định kỳ:

• 6 – 12 tháng/lần (tùy trường hợp), để theo dõi sự thay đổi HBeAg – Anti-HBe.
• Nhằm phát hiện chuyển pha bệnh hoặc nguy cơ biến chứng sớm.

Xét nghiệm Anti–HBe tại khoa Vi Sinh – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An

Hiện tại Khoa Vi Sinh – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An đang thực hiện xét nghiệm Anti-HBe theo phương pháp: Định tính Anti–HBe trên hệ thống miễn dịch cobas 6000

Ưu điểm:

• Phương pháp hiện đại: Máy sử dụng phương pháp miễn dịch hóa phát quang (Electrochemiluminescence immunoassay), một kỹ thuật tiên tiến trong lĩnh vực miễn dịch học, giúp tăng độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm.

• Thời gian xét nghiệm nhanh: Cobas 6000 có khả năng thực hiện xét nghiệm Anti-HBe trong thời gian ngắn (18 phút) giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán và quyết định điều trị nhanh chóng.

• Độ chính xác cao: Hệ thống khép kín và kim lấy mẫu một lần giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm chéo và các yếu tố gây nhiễu, đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác.

• Khả năng tự động hóa: Máy có thể tự động xử lý mẫu, pha loãng và thực hiện các bước xét nghiệm, giảm thiểu sự can thiệp của kỹ thuật viên và tăng hiệu quả làm việc.

• Độ tin cậy cao: Cobas 6000 được thiết kế để đảm bảo độ tin cậy cao trong quá trình xét nghiệm, giảm thiểu các sai sót có thể xảy ra trong quá trình thực hiện và phân tích kết quả.

• Khả năng kết nối: Máy có thể kết nối với hệ thống mạng để lưu trữ và quản lý dữ liệu, giúp việc theo dõi và đánh giá kết quả xét nghiệm của bệnh nhân được dễ dàng hơn.Nhược điểm:

• Độ nhạy và độ đặc hiệu:

Mặc dù cobas 6000 là một hệ thống tự động hiện đại, vẫn có thể có những giới hạn về độ nhạy (khả năng phát hiện nồng độ kháng thể thấp) và độ đặc hiệu (khả năng phân biệt chính xác giữa các kháng thể khác nhau). Điều này có thể dẫn đến việc bỏ sót các trường hợp có nồng độ kháng thể thấp hoặc kết quả dương tính giả trong một số trường hợp. 

• Ảnh hưởng của các yếu tố khác:

Các yếu tố như bệnh lý khác, thuốc men, hoặc tình trạng miễn dịch của bệnh nhân có thể ảnh hưởng đến kết quả định lượng Anti-HBe. Ví dụ, một số bệnh lý có thể làm giảm nồng độ kháng thể, trong khi một số loại thuốc có thể gây ra các phản ứng chéo, làm sai lệch kết quả. 

• Khả năng tái lặp:

Mặc dù các hệ thống tự động thường có khả năng tái lặp tốt, vẫn có thể xảy ra sai số trong quá trình thực hiện xét nghiệm. Điều này có thể dẫn đến sự khác biệt giữa các lần xét nghiệm, đặc biệt là ở những mẫu có nồng độ kháng thể thấp. 

Để giảm thiểu các nhược điểm này, Khoa Vi sinh – Bệnh Viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An luôn rà soát đảm bảo quy trình thực hiện xét nghiệm được tuân thủ nghiêm ngặt, sử dụng các hóa chất và vật tư đạt tiêu chuẩn, và kiểm tra định kỳ độ chính xác của máy. Bên cạnh đó, việc tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế và kết hợp với các xét nghiệm khác (như xét nghiệm HBsAg, HBeAg) sẽ giúp đưa ra đánh giá toàn diện hơn về tình trạng nhiễm virus viêm gan B và hiệu quả điều trị. 

Xét nghiệm Anti-HBe đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, giúp đánh giá tình trạng nhiễn virus viêm gan B. Hy vọng rằng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của xét nghiệm Anti-HBe và quy trình thực hiện nó. Đừng ngần ngại liên hệ với khoa Vi sinh – Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về xét nghiệm này để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Đ/C: Khoa Vi sinh, tầng 1, Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An. SĐT: 0961.920.394